ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ

Το Ποντίκι που Βρυχάται

Μετά και την επίσημη διακοπή πληρωμών της Αργεντινής που σηματοδοτεί και επίσημα την είσοδο της χώρας σε καθεστώς πτώχευσης, η επόμενη χώρα που βαδίζει προς την ίδια κατεύθυνση με μαθηματική ακρίβεια δεν είναι άλλη από την Τουρκία.

Αβεβαιότητα και Δυσπραγία

Ένας συνδυασμός πολλών αρνητικών παραγόντων με κυρίαρχους την εσωτερική πολιτική αβεβαιότητα και την αστάθεια της κυβερνητικής πολιτικής που αναδεικνύεται από τις ευμετάβλητεςκαι συχνά αλλοπρόσαλλες επιλογές της, εξωθεί τους ξένους θεσμικούς επενδυτές στις νέες μαζικές πωλήσεις τουρκικών ομολόγων τον Φεβρουάριο, επαναφέροντας επικίνδυνα το νόμισμα στην ισοτιμία 7:1 προς το αμερικανικό δολλάριο. Αυτή η εξέλιξη φθείρει συστηματικά και μάλλον οριστικά την αξιοπιστία της χώρας, με πρώτο σύμπτωμα τις συνεχείς εξαγγελίες για την χαλιναγώγηση του πληθωρισμού στα επίπεδα του 5% που απλώς αντιμετωπίζονται με την μορφή επεισοδίων οικονομικής φαντασίας.

Ταυτόχρονα οι συνεχείς παρεμβάσεις του Τούρκου προέδρου δεν επιτρέπουν στην κεντρική τράπεζα να αυξήσει τα επιτόκια για να τιθασσεύσει τον πληθωρισμό και με κυβερνητική εντολή τα επιτόκια της κινούνται κατά 5% χαμηλώτερα από τα επίσημα επίπεδα του πληθωρισμού. Η κίνηση υποτίθεται πως αυξάνει την ρευστότητα του συστήματος, σε μία περίοδο όμως που πρακτικά έχει εξανεμισθεί στην στήριξη του νομίσματος.

A41A83D3 49BB 4E6E A4FE 2F4EEF1DD278

Παράλληλα η χώρα εμφανίζει ένα ανησυχητικό για τις τρέχουσες περιστάσεις έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών, δηλαδή οι εισαγωγές της και λόγω των ισοτιμιών είναι δραστικά μεγαλύτερες σε αξία από τις εξαγωγές της, με συνέπεια να απαιτείται χρηματοδότηση του ελλείμματος από τις αγορές χρήματος. Δυστυχώς η τρέχουσα περίοδος παρουσιάζει ένα πρόβλημα που επαναφέρει μνήμες του 2008. Τότε λόγω της χρεωκοπίας των επενδυτικών τραπεζών BEARSTERNS και LEHMANBROTHERS, όπως και των αναγκαστικών διασώσεων των υπολοίπων μεγαθηρίων του τραπεζικού συστήματος από το κράτος, προκαλείται κλίμα παντελούς έλλειψης εμπιστοσύνης και αξιοπιστίας. Έως ότου ολοκληρωθούν οι έλεγχοι μετά από ένα περίπου δωδεκάμηνο, ώστε να διαπιστωθεί η βιωσιμότητα κάποιων μεγάλων τραπεζών και η αναγκαστική εκποίηση κάποιων άλλων μέσω πτωχευτικών διαδικασιών, οι χρηματαγορές παραμένουν ουσιαστικά κλειστές. Κατά τρόπο ανάλογο, λόγω του ότι η ρευστότητα που προσφέρεται στο σύστημα για διασώσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ, της Ε.Ε., της Κίνας και της Ιαπωνίας, δεν κυκλοφορεί στις χρηματαγορές, παρατηρούνται συμπτώματα απότομης συρρίκνωσης.

F5DCFCED 29AD 4B2F 8C29 8639894F1195

Τέλος η αναξιοπιστία της Τουρκίας σε διπλωματικό επίπεδο και οι προστριβές της με τις ΗΠΑ (η τελευταία αφορά την απαίτηση του Λευκού για αποκλιμάκωση της κατάστασης στην Λιβύη), αλλά και με γειτονικές της χώρες, πλήττει και τα τελευταία ψήγματα εμπιστοσύνης των επενδυτών. Η χώρα εμφανίζεται συχνότατα στα πρωτοσέλιδα του διεθνούς τύπου, αλλά επικοινωνιακά η εικόνα, παρά τις περί του αντιθέτου απόψεις του Τούρκου προέδρου και των επιτελών του, τραυματίζει σχεδόν ανεπανόρθωτα το κύρος και την αξιοπιστία της στις χρηματαγορές.

Το αποτέλεσμα αυτών των συνθηκών καθιστά την Τουρκία εξαιρετικά ευάλωτη στην συρρίκνωση της παγκόσμιας ρευστότητας και στην αρνητική αναστροφή του επενδυτικού κλίματος. Οι οικονομικές ανισορροπίες και οι οξύτατες θεσμικές αδυναμίες, δεν είναι δυνατόν να καλυφθούν με επικοινωνιακά τεχνάσματα. Μάλιστα η τελευταία χαμηλού κόστους προσφυγή στην γνωστή βρεταννική λαϊκή εφημερίδα SUN με επίκεντρο το θέμα του Έβρου, εξοργίζει την σαφέστατα δαπανηρότερη για επικοινωνιακή προβολή NEWYORKTIMES. Η τελευταία αντιδρώντας, σπεύδει αμέσως να δημοσιεύσει διάψευση και να απολογηθείστους αναγνώστες της για το προηγούμενο επικοινωνιακό δημοσίευμα με επίκεντρο το υποτιθέμενο μυστικό ελληνικό κέντρο κράτησης μεταναστών στην περιοχή του Έβρου.

3829135D 1DB7 4AA3 8071 FF5C40622608

Τα Αναγκαία Μέτρα Διάσωσης

Η απαισιόδοξη εικόνα της τουρκικής οικονομίας και οι ζοφερές προοπτικές της επιβάλλουν την άμεση σταθεροποίηση της χώρας για να διασωθεί από την κρίση. Οι διεθνείς χρηματοοικονομικές αγορές και οι κεφαλαιαγορές αναζητούν έστω και κάποια ψήγματα ενός σχεδιασμού με επίκεντρο μία σοβαρή και απτή πολιτική με συντονισμένες αυξήσεις επιτοκίων, αποκλιμάκωση των διπλωματικών εντάσεων (ειδικά με τις ΗΠΑ), αξιόπιστο χρηματοοικονομικό πρόγραμμα και προσφυγή σε έναν διεθνούς κύρους φορέα για την δημιουργία πιστοληπτικής γραμμής, όπως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Σε αυτά τα πλαίσια είναι εφικτή η αποκλιμάκωση της εύλογης δυσπιστίας των θεσμικών επενδυτών, από την στιγμή που θα αντιληφθούν πως καταβάλλονται σοβαρές και στιβαρές προσπάθειες για την αποτροπή μεγάλου μεγέθουςχρηματοοικονομικών κινδύνων, την αποκατάσταση των ισορροπιών και την επιστροφή σε μακροοικονομικό επίπεδο συνθηκών σταθεροποίησης της οικονομίας.

Με δεδομένα αυτά τα κριτήρια η Τουρκία αποτελεί μία μοναδική περίπτωση και μεσούσης της πανδημίας κρούει των κώδωνα του κινδύνου όχι μόνον για το εσωτερικό της πρόβλημα, αλλά για το σύνολο των αναπτυσσόμενων αγορών. Αυτό συνεπάγεται πως οι ρευστές και ευμετάβλητες συνθήκες που κυριαρχούν στην οικονομική και κοινωνική της πορεία, επιδρούν αρνητικά στις αναπτυσσόμενες οικονομίες του πλανήτη. 

E8AC2991 63E6 4B48 AFA2 D87C30BEEB25

Ένα Ευρύτερο Πρόβλημα

Οι υποκείμενοι παράγοντες που εντείνουν τις ανησυχίες και ανακλώνται στην πορεία του εθνικού της νομίσματος δεν είναι νέοι, ούτε έχουν προκύψει αιφνιδιαστικά λόγω πανδημίας. Από 2018 οι αγορές παρατηρούν με εύλογη φοβία τις συνεχώς αυξανόμενες ανάγκες της χώρας σε συνάλλαγμα και εξετάζουν όχι μόνον στην περίπτωση της Τουρκίας, αλλά και στο σύνολο των ανατυσσόμενων οικονομιών, εάν υπάρχουν ή σχηματίζονται με στιβαρές κινήσεις συναλλαγματικά αποθέματα, ικανά να αντιμετωπίσουν όχι μόνον τις τρέχουσες, αλλά και τις έκτακτες ανάγκες.

Στο θέμα αυτό η Τουρκία εμφανίζεται με την μορφή ενός εφιαλτικού προπομπού που επαναφέρει μνήμες των καταρρεύσεων των χωρών της Λατινικής Αμερικής της δεκαετίας του 1980 και των αναλόγων των χωρών της Νοτιοανατολικής Ασίας της δεκαετίας του 1990. Δυστυχώς με την εμφάνιση της πανδημίας οι υποκείμενοι αρνητικοί παράγοντες διογκώνονται απότομα, με την χρηματοοικονοκή της κατάστση να εμφανίζει συμπτώματα αποσύνθεσης και με την βιωσιμότητα του εξωτερικού της χρέους να κλυδωνίζεται,προκαλώντας αναπόφευκτα σοβαρές ανησυχίες.

Από την άλλη πλευρά η μαζική φυγή του Φεβρουαρίου από τα ομόλογα του τουρκικού δημοσίου (όπως η ανάλογη από τα ελληνικά του 2010), έχει περιορίσει δραστικά την διάχυση των συνεπειών μίας κατάρρευσης στιος αναπτυσσόμενες αγορές. Σε σταθερές δολλαριοποιημένες αξίες η Τουρκία κατέχει μερίδιο μικρότερο από 3,5% και σε επίπεδο μετοχών μόλις 0,7%, οπότε εάν λάβει τα απολύτως απαραίτητα μέτρα διάσωσης η κατάσταση θα αποκατσταθεί πλήρως.

Η Τρέχουσα Πορεία

Με τον Τούρκο ρόεδρο να αρνείται πεισματικά να λάβει μέτρα και να προχωρήσει στις αναγκαίες κινήσεις, η τουρκική οικονομία πρόκειται να εισέλθει σε στάδιο σοβαρής ύφεσης που επιδεινώνεται και από την πανδημία, με τον πληθωρισμό να κινείται απειλητικά ανοδικά και με τά διάφορα περιοριστικά μέτρα στην εσωτερική και εξωτερική χρηματοδότηση να υπονομεύουν κάθε απόπειρα ανάκαμψης. Οι υψηλές πληθωριστικές πιέσεις ουσιαστικά εξανεμίζουν τα κέρδη των επιχειρήσεων και η εσωτερική ζήτηση, όπως και οικαταναλωτικές δαπάνες δεν πρόκειται να επανέλθουν στα προ του 2017 επίπεδα σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.

3D1360CA 4E7A 4D0A BCBE 12F22B918149

Οι βασικοί κίνδυνοι εκτός από την αναπόφευκτη αύξηση του χρέους του δημοσίου, εστιάζονται στην κατεύθυνση που προσλαμβάνει η μακροοικονομική τροχιά της χώρας, με κυρίαρχο το πρόβλημα των εντεινόμενων και αυξανόμενων αναγκών χρηματοδότησης της τουρκικής οικονομίας από της αγορές. Το ήδη μεγάλο και διευρυνόμενο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών σε συνδυασμό με την διακοπή των άμεσων ξένων επενδύσεων, έχει επιδεινώσει την κατάσταση καθιστώντας την χώρα εξαιρετικά ευάλωτη σε εξωτερικά πλήγματα (όπως το απροσδόκητο της πανδημίας) και σε απότομες ρευστοποιήσεις με εξόδους κεφαλαίων, στοιχείο που αυξάνει δυσανάλογα τους κινδύνους με δεδομένες τις διεθνείς συνθήκες και την επέλαση μίας νέας ύφεσης μετά την κρίση. 

Επιπλέον οι επιτακτικές ανάγκες ανακεφαλαιοποίσης των 6 συστημικών τουρκικών τραπεζών, η απότομη αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων και οι δυσανάλογα μεγάλες αδυναμίες της τουρκικής λίρας, αυξάνουν εκθετικά το κόστος δανεισμού των επιχειρήσεων από το εξωτερικό, τραυματίζουν αθεράπευτα τις πιστοληπτικές δυνατότητες και ανατρέπουν τις προοπτικές ανάκαμψης.

Πηγή: SLPress

 ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
 Copyright © 2020 YSTEROGRAFO NEWS