Με την ολοκλήρωση των προγραμματικών παρουσιάσεων στην 90η ΔΕΘ, έχουμε πλέον ξεκάθαρη εικόνα για τις προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας, του ΠΑΣΟΚ και της ΕΛΑΣ, του Αλέξη Τσίπρα. Και η σύγκριση, όσο κι αν ενοχλεί ορισμένους, οδηγεί σε ένα συγκεκριμένο πολιτικό συμπέρασμα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης και η Νέα Δημοκρατία διατηρούν καθαρό προβάδισμα σοβαρότητας, αξιοπιστίας και κυβερνητικής ετοιμότητας.
Το προβάδισμα αυτό έχει εξήγηση. Όταν διεκδικείς τη διακυβέρνηση μιας χώρας, οφείλεις να γνωρίζεις τι μπορείς να υποσχεθείς, πότε μπορείς να το εφαρμόσεις και από πού θα το χρηματοδοτήσεις. Ο πολίτης έχει κάθε δικαίωμα να ζητά περισσότερα και ο πολιτικός έχει την υποχρέωση να του λέει ολόκληρη την αλήθεια για το πώς θα τα εξασφαλίσει.
Στην περίπτωση της Νέας Δημοκρατίας, οι εξαγγελίες συνοδεύτηκαν από συγκεκριμένη εξειδίκευση, χρονοδιάγραμμα και ετήσια αποτύπωση του κόστους. Στους επίσημους πίνακες, τα νέα, μη θεσμοθετημένα μέτρα υπολογίζονται περίπου στα 2,2 δισ. ευρώ για το 2027, με την ετήσια επιβάρυνση να φτάνει στα 3,6 δισ. το 2030. Παρουσιάζεται, δηλαδή, η εξέλιξη του λογαριασμού, μαζί με τη σχέση του με τα δημοσιονομικά περιθώρια και χωρίς να φορτώνει οικονομικά βάρη στις επόμενες γενιές. Αυτό αποτελεί ουσιαστικό πολιτικό πλεονέκτημα. Η κυβέρνηση εκθέτει τις δεσμεύσεις της στον έλεγχο και αναλαμβάνει την ευθύνη να κριθεί για την εφαρμογή τους. Μπορεί κανείς να ζητά μεγαλύτερη ενίσχυση, διαφορετική κατανομή ή ταχύτερες παρεμβάσεις, υπάρχει, όμως, μια συγκεκριμένη πρόταση πάνω στην οποία μπορεί να γίνει σοβαρή συζήτηση.
Στην περίπτωση του Αλέξη Τσίπρα οι παρατηρήσεις πηγών του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών θέτουν ένα σοβαρό ζήτημα για την παρουσίαση του προγράμματός του. Κατά την κυβερνητική κοστολόγηση, οι εξαγγελίες υπερβαίνουν τα 40 δισ. ευρώ στην τετραετία, αντί των 7,5 δισ. που, σύμφωνα με την ίδια ενημέρωση, παρουσιάζει η ΕΛΑΣ. Η βασική ένσταση αφορά τη σύγχυση ανάμεσα στην πρόσθετη επιβάρυνση κάθε χρονιάς και στο συνολικό κόστος των μέτρων που παραμένουν σε εφαρμογή.
Το ζήτημα γίνεται εύκολα κατανοητό. Μια μόνιμη αύξηση μισθού πρέπει να πληρώνεται και τη δεύτερη χρονιά, και την τρίτη, και την τέταρτη. Αν προστεθούν νέες αυξήσεις, αυτές επιβαρύνουν επιπλέον τον λογαριασμό. Η καταγραφή μόνο της νέας επιβάρυνσης αφήνει έξω από την εικόνα τις υποχρεώσεις που έχουν ήδη δημιουργηθεί. Χρειάζονται και τα δύο μεγέθη, με ξεκάθαρη εξήγηση του τι αντιπροσωπεύει το καθένα.
Στην υγεία, το υπουργείο υπολογίζει ότι η αύξηση των 500 ευρώ μηνιαίως, για 128.000 εργαζομένους, αντιστοιχεί σε 768 εκατ. ευρώ τον χρόνο και περίπου 900 εκατ. με τις εργοδοτικές εισφορές. Αμφισβητεί επομένως την κατανομή των 225 εκατ. ετησίως. Αντίστοιχη ένσταση διατυπώνει για τη διπλάσια έκπτωση φόρου λόγω παιδιών, η επιβάρυνση πρέπει να αποτυπώνεται και στα επόμενα χρόνια που ισχύει η ελάφρυνση.
Η ΕΛΑΣ από την πλευρά της αμφισβητεί την κυβερνητική εκτίμηση και έχει ανακοινώσει ότι θα καταθέσει το πρόγραμμά της στο Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο. Επειδή όμως ο πρώην αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ και νυν της ΕΛΑΣ, είναι γνωστός στον τρόπο που πολιτεύεται και αντιπολιτεύεται, αυτή τη φορά θα πρέπει να απαντήσει στους ίδιους τους υπολογισμούς. Πότε ξεκινά κάθε μέτρο; Πόσο κοστίζει όταν εφαρμόζεται πλήρως; Ποιο είναι το συνολικό βάρος κάθε ετήσιου προϋπολογισμού;
Ο κ. Ανδρουλάκης από τη δική του πλευρά είχε την ευκαιρία να παρουσιάσει μια πρόταση που θα ξεχώριζε για τη συγκρότηση και την πειστικότητά της, κάτι, που με την παρουσία του στην 90Η ΔΕΘ δεν το κατόρθωσε. Οι επτά νομοθετικές παρεμβάσεις που εξήγγειλε για το πρώτο εξάμηνο μιας κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ καλύπτουν σχεδόν το σύνολο της δημόσιας πολιτικής. Η μεγάλη έκταση των δεσμεύσεων, όμως, κάνει ακόμη πιο απαιτητική την εξήγηση της εφαρμογής τους. Ποια αλλαγή προηγείται; Ποια προϋποθέτει να έχει ολοκληρωθεί κάποια άλλη; Πότε θα δει ο πολίτης αποτέλεσμα; Στην ομιλία του έδωσε μεγαλύτερο βάρος στην απαρίθμηση των αλλαγών παρά στη σύνδεσή τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η δέσμευση για μείωση της συνολικής τιμής της κιλοβατώρας κατά 20% το 2027 και 30% έως το τέλος της τετραετίας. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ αναφέρθηκε σε σταθερά τιμολόγια, μακροχρόνια συμβόλαια, δίκτυα και αποθήκευση. Το ερώτημα όμως παραμένει, πόσο από το συγκεκριμένο ποσοστό εξασφαλίζει κάθε παρέμβαση και με ποιες παραδοχές; Η ακρίβεια μιας υπόσχεσης δημιουργεί και την υποχρέωση αντίστοιχα ακριβούς τεκμηρίωσης.
Στη συνέντευξη Τύπου έδωσε επιμέρους κοστολογήσεις: 1,27 δισ. ευρώ για τον 13ο μισθό, με σταδιακή εφαρμογή, και 540 εκατ. για το ΕΚΑΣ. Τα ποσά αυτά έχουν αξία όταν γνωρίζουμε πώς συνδυάζονται όλες οι δεσμεύσεις και ποια έσοδα καλύπτουν κάθε χρονιά τις αντίστοιχες δαπάνες. Η λέξη «σταδιακά» χρειάζεται συγκεκριμένο περιεχόμενο, ιδιαίτερα όταν αφορά το εισόδημα ανθρώπων που περιμένουν πραγματική ανακούφιση.
Η επιμονή του ΠΑΣΟΚ στην ανάγκη πολιτικής αλλαγής δεν τεκμηριώνει από μόνη της την ικανότητα να την πραγματοποιήσεις και η αυστηρή κριτική προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη αυξάνει τις απαιτήσεις από τη δική σου πρόταση. Όσο πιο απόλυτος είσαι απέναντι στην κυβέρνηση, τόσο πιο καθαρές πρέπει να είναι οι δικές σου απαντήσεις.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε την πιο συγκροτημένη και ρεαλιστική βάση για την επόμενη κυβερνητική περίοδο. Το προβάδισμά του ενισχύεται από την αδυναμία των αντιπάλων του να δώσουν εξίσου πειστική συνολική απάντηση.
Η κυβέρνηση κρίνεται καθημερινά αυστηρά για όσα κάνει και για όσα καθυστερεί. Η αντιπολίτευση, όμως, οφείλει να δεχθεί τον ίδιο έλεγχο για όσα υπόσχεται. Η διεκδίκηση της εξουσίας συνοδεύεται από ευθύνη, ακόμη και πριν την αναλάβεις.
Με αυτά τα δεδομένα, η Νέα Δημοκρατία παραμένει σαφώς η πιο αξιόπιστη κυβερνητική επιλογή από τις τρεις και όσοι επιθυμούν να αμφισβητήσουν αυτό το προβάδισμα, έχουν πρώτα μια συγκεκριμένη υποχρέωση, να παρουσιάσουν καλύτερο σχέδιο, οικονομικά τεκμηριωμένο και σίγουρα όχι μία «δεύτερη φορά αριστερά», γιατί τις υποσχέσεις τις δίνουν οι πολιτικοί και τις συνέπειές αυτών τις πληρώνει η κοινωνία.
