Η Μαρία Καρυστιανού μπήκε στη ζωή των Ελλήνων με τον πιο τραγικό τρόπο, μέσα από το σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών και την απώλεια της κόρης της.
Έγινε ένα από τα κεντρικά πρόσωπα του αγώνα των συγγενών των θυμάτων, απέκτησε τεράστια δημοσιότητα και κατάφερε να εκφράσει για μεγάλο χρονικό διάστημα ένα σημαντικό μέρος της οργής, της αγανάκτησης και της απογοήτευσης της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στο κράτος και στους θεσμούς.
Μέχρι εδώ όλα απολύτως κατανοητά, το πρόβλημα ξεκινά από τη στιγμή που αυτή η κοινωνική οργή επιχειρείται να μετατραπεί σε πολιτικό κεφάλαιο.
Γιατί άλλο πράγμα είναι ο αγώνας ενός γονέα για να αποδοθεί δικαιοσύνη για το παιδί του και άλλο η διεκδίκηση της διακυβέρνησης μιας χώρας.
Η μετάβαση από το πρώτο στο δεύτερο δεν γίνεται αυτόματα, η αναγνωρισιμότητα δεν αποτελεί πολιτική επάρκεια, η κοινωνική συμπάθεια δεν αποτελεί κυβερνητικό πρόγραμμα και η οργή απέναντι σε ένα πολιτικό σύστημα, όσο δικαιολογημένη και αν είναι, δεν αποτελεί από μόνη της πολιτική πρόταση.
Το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού, «Ελπίδα για τη Δημοκρατία», παρουσιάστηκε επίσημα στις 21 Μαΐου στη Θεσσαλονίκη. Πολύ γρήγορα όμως, άρχισαν να εμφανίζονται τα πρώτα σοβαρά προβλήματα στο εσωτερικό του. Αποχωρήσεις προσώπων που είχαν ενεργό ρόλο στη δημιουργία και την οργάνωσή του, δημόσιες αιχμές για τον τρόπο λειτουργίας του και εσωτερικές συγκρούσεις εμφανίστηκαν πριν ακόμη ο νέος πολιτικός φορέας προλάβει ουσιαστικά να συμπληρώσει τον πρώτο μήνα της επίσημης ζωής του.
Όταν άνθρωποι που συμμετείχαν στη δημιουργία ενός νέου πολιτικού εγχειρήματος αποχωρούν σχεδόν αμέσως μετά την ίδρυσή του, τότε το ζήτημα δεν είναι επικοινωνιακό, είναι βαθιά πολιτικό και οργανωτικό.
Δείχνει ότι ο ενθουσιασμός και η κοινή αντίδραση απέναντι σε ένα υπάρχον πολιτικό σύστημα μπορεί να είναι αρκετά για να φέρουν κάποιους ανθρώπους γύρω από το ίδιο τραπέζι, δεν είναι όμως αρκετά για να τους κρατήσουν εκεί.
Χρειάζεται πολιτική βάση, κοινή ιδεολογική κατεύθυνση, πρόγραμμα, οργάνωση και κυρίως χρειάζεται απάντηση στο σημαντικότερο ερώτημα που πρέπει να απαντά κάθε κόμμα που ζητά την ψήφο των πολιτών: Τι ακριβώς θα κάνεις εάν αύριο κληθείς να κυβερνήσεις;
Η ίδια η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» έχει πλέον αναρτήσει της θέσης της για ζητήματα όπως η οικονομία, η Υγεία, η Παιδεία, η Δικαιοσύνη και το περιβάλλον. Το πραγματικό πολιτικό στοίχημα όμως δεν είναι να υπάρχουν τίτλοι και γενικές κατευθύνσεις σε μία ιστοσελίδα, είναι εάν πίσω από αυτές υπάρχει ένα συνεκτικό, κοστολογημένο και εφαρμόσιμο σχέδιο διακυβέρνησης που να μπορεί να σταθεί απέναντι στα πραγματικά προβλήματα μιας χώρας.
Το πολιτικό εγχείρημα της Μαρίας Καρυστιανού εμφανίστηκε ως συνέχεια ενός κοινωνικού κινήματος που δημιουργήθηκε γύρω από την τραγωδία των Τεμπών. Ωστόσο, ακόμη και μέσα στον ίδιο τον χώρο των συγγενών των θυμάτων υπήρξαν από νωρίς σοβαρές αντιδράσεις απέναντι στην πολιτική της επιλογή και τις ενέργειες της Μαρίας Καρυστιανού, πριν από τη δημιουργία του.
Ήδη από τον Ιανουάριο, μέλη του διοικητικού συμβουλίου του Συλλόγου Συγγενών Θυμάτων των Τεμπών είχαν ζητήσει την παραίτησή της από την προεδρία, θεωρώντας ότι η πολιτική δραστηριότητα δεν μπορούσε να συνυπάρξει με τον θεσμικό της ρόλο στον Σύλλογο. Αργότερα ο Παύλος Ασλανίδης εξέφρασε δημόσια τη θέση ότι η συζήτηση γύρω από το κόμμα απομάκρυνε την προσοχή από τη δίκη και τον δικαστικό αγώνα των οικογενειών.
Η τεράστια κοινωνική αποδοχή που είχε αποκτήσει δεν ήταν λευκή πολιτική επιταγή. Η κοινωνία στάθηκε δίπλα της ως μητέρα που έχασε το παιδί της και ως πρόσωπο που απαιτούσε απαντήσεις και δικαιοσύνη για μία εθνική τραγωδία. Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η ίδια κοινωνία την εξουσιοδότησε να μεταφέρει αυτή τη στήριξη στην κάλπη και να τη μετατρέψει σε πολιτική δύναμη.
Δεν είναι η πρώτη φορά που στην Ελλάδα ένα νέο κόμμα δημιουργείται πάνω σε ένα ισχυρό κύμα κοινωνικής δυσαρέσκειας. Η πολιτική ιστορία έχει αποδείξει πολλές φορές ότι τα κόμματα που δημιουργούνται κυρίως πάνω στην οργή, χωρίς ισχυρές πολιτικές ρίζες, χωρίς έμπειρο στελεχιακό δυναμικό και χωρίς σαφές σχέδιο για την επόμενη ημέρα, μπορεί να εμφανιστούν εντυπωσιακά, αλλά εξίσου εντυπωσιακά να εξαφανιστούν.
Το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού μπορεί ακόμη και να καταφέρει να μπει στην επόμενη Βουλή. Σε ένα κατακερματισμένο πολιτικό σκηνικό στην αντιπολίτευση και σε μια εποχή κατά την οποία μεγάλο μέρος της κοινωνίας απορρίπτει τα παραδοσιακά κόμματα, τίποτα δεν μπορεί να αποκλειστεί.
Η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» δεν είναι κάτι περισσότερο από ένα προσωποκεντρικό πολιτικό εγχείρημα που γεννήθηκε πάνω στο κύμα των Τεμπών και η Μαρία Καρυστινού καθημερινά αποδεικνύει ότι δεν είναι το πρόσωπο που μπορεί να ηγηθεί μίας σοβαρής πολιτικής κίνησης.
