Ο Donald Trump αναταράσσει την παγκόσμια οικονομία όταν προ δωδεκαμήνου ανακοινώνει δασμούς σε βάρος 90 χωρών με την αποκαλούμενη "Ημέρα Ελευθερίας", αλλά μάλλον όχι όπως αρχικά την φαντάζονται οι υποστηρικτές ή οι επικριτές του. Στο υψηλότερο σημείο τους οι δασμοί αποδεικνύονται οι υψηλότεροι σχεδόν για έναν αιώνα, αλλά δεν τραυματίζουν θανάσιμα την παγκόσμια οικονομία, ούτε πυροδοτούν μία γενική κατάρρευση, όπως φοβούνται τότε πολλοί.
Η Αποπαγκοσμιοποίηση
Οι δασμοί δεν προκαλούν εν μία νυκτί αποπαγκοσμιοποίηση, αλλά αντίθετα αναδιαμορφώνουν την τακτική των επιχειρήσεων, από την στιγμή που πολλές τιμολογούν την πολιτική και τις παρενέργειές της, με την μορφή ενός μόνιμου κόστους. Οι εφοδιαστικές αλυσσίδες δεν δομούνται πλέον με γνώμονα μόνον την αποτελεσματικότητα, αλλά με πολλαπλασιασμό επιλογών, ευελιξία και πολιτική ασφάλεια, δεδομένα που συνεπάγονται περισσότερους διαδρόμους, περισσσότερα αποθέματα, περισσότερους φίλιους κόμβους και αναπόφευκτα περισσότερες τριβές.
Παρά ταύτα η παγκόσμια οικονομία αποδεικνύεται περισσότερο αποτελεσματική από το αναμενόμενο και στις αρχές του 2026, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) αναβαθμίζει την πρόβλεψή του για τον ετήσιο παγκόσμιο ρυθμό ανάπτυξης στο 3,3%. Μάλιστα στην Διεθνή Οικονομική Διάσκεψη (World Economic Forum-WEF) στο Davos, η διευθύντρια του ταμείου Kristalina Georgieva δηλώνει στον γνωστό Ian Bremmer του GZERO World, πως τελικά στοιχειοθετείται ότι οι δασμοί έχουν μικρότερες επιπτώσεις, από όσον αρχικά πιστεύεται.
Το αμερικανικό τείχος των δασμών αποδεικνύεται πορώδες και διαπερατό, διάτρητο με ειδικές συμφωνίες και εξαιρέσεις, ενώ από την "Ημέρα Ελευθερίας", η πολιτική των δασμών των ΗΠΑ μεταβάλλεται περισσότερες από 50 φορές. Επίσης το αμερικανικό Ανώτατο Δικαστήριο μετριάζει την εμπορική πολιτική του Donald Trump με την απόφασή του να απορρίψει επιβαλλόμενους δασμούς που υπακούουν σε εξουσίες εκτάκτου ανάγκης που επικαλείται ο Αμερικανός πρόεδρος.
Ταυτόχρονα πολλές χώρες αποφεύγουν τους δασμούς επιζητώντας πολύπλευρες εμπορικές συμφωνίες και στην περίπτωση της Ε.Ε., η απρόβλεπτη αμερικανική εμπορική πολιτική επιταχύνει αποτελματωμένες διαβουλεύσεις και διαπραγματεύσεις ετών, για την σύναψη εμπορικών συμφωνιών με την Ινδία και τις χώρες της Mercosur στην Λατινική Αμερική.
Όμως η αντοχή δεν συνεπάγεται και ασυλία, με τον πόλεμο στον Περσικό Κόλπο να εκτιμάται ότι θα αποτελέσει κατά πολύ μεγαλύτερη δοκιμή αντοχής σε σχέση με την ανάλογη των δασμών. Παρά την εκεχειρία παραμένουν οι φόβοι για συγκρούσεις διαρκείας δεν αποτελούν απλώς μόνον μία κεφαλαλγία, αλλά συσσωρεύουν και συνδυάζουν τις υπάρχουσες πιέσεις με παγκόσμια πλήγματα στην ενέργεια, ανατροπές στις θαλάσσιες επικοινωνίες, δυσθεώρητα υψηλά ασφάλιστρα και πληθωριστικές τάσεις που επιμένουν.
Ο συνδυασμός όλων των συγκεκριμμένων παραμέτρων επιβαρύνει δυσανάλογα την παγκόσμια ανάπτυξη, οπότε προβάλλει αναπόφευκτα το ερώτημα για το τι ακριβώς μεταβάλλουν οι δασμοί του Donald Trump. Μεταβάλλουν αναμφίβολα το λειτουργικό σύστημα της παγκοσμιοποίησης, αναδεικνύουν τον πολιτικό κίνδυνο σε κομβικό ζήτημα στην λήψη οικονομικών αποφάσεων και διαλύουν την ανοικτή παγκόσμια οικονομική τάξη που οικοδομούν οι ΗΠΑ επί τρείς και πλέον δεκαετίες, κατέχοντας παράλληλα και την ηγετική θέση. Τελικά οι δασμοί δεν βυθίζουν την παγκόσμια οικονομία, αλλά την καθιστούν περισσότερο εύθραυστη, περισσότερο κατακερματισμένη και περισσότερο εξαρτημένη από την εύρυθμη λειτουργία των πάντων, με τις συγκρούσεις στον Περσικό Κόλπο να υπεισέρχονται στο μείγμα, προκαλώντας αναπόφευκτα μεγάλες ανατροπές.
Φωνές Βοώντων στην Έρημο
Κατά την διάρκεια των τελευταίων μηνών, αρκετοί αποδεδειγμένα έμπειροι χρηματοοικονομικοί παράγοντες εμφανίζονται σποραδικά προβλέποντας και προειδοποιώντας για μία νέα μεγάλη χρηματοοικονομική κρίση. Τον Φεβρουάριο ο γνωστός Ray Dalio, ιδρυτής του σεβαστού χρηματοοικονομικού οίκου BRIDGEWATER ASSOCIATES, προειδοποιεί πως οι διεθνείς σχέσεις εισέρχονται σε μία νέα φάση ενός "Μεγάλου Κύκλου" που κυριαρχείται από τον "Νόμο της Ζούγκλας". Η επισήμανσή του εννοεί πως το εμπόριο, η τεχνολογία, οι γεωπολιτικές συγκρούσεις και οι πόλεμοι κεφαλαίων πρόκειται να αποτελέσουν τον κανόνα και ενδεχόμενα θα οδηγήσουν σε εμπόλεμες αντιπαραθέσεις.
Ο Ray Dalio προειδοποιεί πως η ασφάλεια των παραδοσιακών επενδύσεων θα αντιμετωπίσει τεράστιες προκλήσεις, εννοώντας κυρίως τις μετοχές και τα ομόλογα. Παράλληλα ο γνωστός από το διάσημο "Big Short", της μεγάλης χρηματοοικονομικής κρίσης του 2008, Michael Burry, που παραμένει επί σειράν ετών ένα σιωπηλός και επιφυλακτικός διαχειριστής κεφαλαίων, σημαίνει συναγερμό για την φούσκα της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ), προειδοποιώντας για μακροπρόθεσμη σταδιακή καθίζηση λόγω των επιπτώσεών της στην οικονομία και στην αγορά εργασίας.
Στα τέλη του 2025, ο προβεβλημένος μεγαλοεπενδυτής Jim Rogers προειδοποιεί πως η χειρότερη χρηματοοικονομική κρίση μετά το 2008 θα εκραγεί το 2026 για να πυροδοτηθεί από δύο ωρολογιακές βόμβες, με πρώτη την έκρηξη της φρενήρους ανόδου των χρεών με στόχο την ανάπτυξη μετά την υγειονομική κρίση και δεύτερη την φούσκα της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ).
Οι συγκεκριμμένες προβλέψεις και προειδοποιήσεις δεν προκαλούν μόνον αύξηση του ρυθμού διακυμάνσεων σε μεγάλες αγορές, όπως το αμερικανικό χρηματιστήριο, αλλά εντείνουν επίσης το άγχος και τον πανικό για την παγκόσμια οικονομική ευστάθεια. Ούτως ή άλλως από το 2008 μεσολαβεί μία δεκαοκταετία, οπότε η εξέλιξη του οικονομικού κύκλου προδίδει πως η σκιά μίας "Χρηματοοικονομικής Κρίσης" πλησιάζει επικίνδυνα. Αναπόφευκτα η αβεβαιότητα και το περίπλοκο χρηματοοικονομικό περιβάλλον οδηγούν στην εκτίμηση ότι ένας χρηματοοικονομικός τυφώνας δεν σχηματίζεται εν μία νυκτί, ούτε οι απειλές επιτρέπεται να αγνοούνται.
Η εξέλιξη της γιγάντωσης ενός κινδύνου αποτελεί μία διαδικασία που απαιτεί ορθολογική ανάλυση και προσαρμογή έως ότου προσδιορισθούν τα "Όρια Ασφαλείας" σε συνθήκες πλήρους αβεβαιότητας. Οι προειδοποιήσεις για χρηματοοικονομική κρίση δεν κρίνονται ούτε ανυπόστατες, ούτε τακτική εκφοβισμού από την στιγμή που ανακλούν ένα εντεινόμενο περίπλοκο διεθνές οικονομικό και χρηματοοικονομικό περιβάλλον και ειδικά την συσσώρευση απειλών και αβεβαιοτήτων στον χρηματοοικονομικό τομέα.
Οι συγκεκριμμένες ομαδοποιούνται στην κλιμάκωση των γεωπολιτικών κινδύνων, στις συνέπειες τεχνολογικών καινοτομιών, όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) και την συσσώρευση κινδύνων από τα τεράστια χρέη που συνδυάζονται και εντείνονται από τις μεταβολές στην νομισματική πολιτική. Οι προαναφερόμενες απειλές δεν συνιστούν αιφνίδιες εκρήξεις, αλλά εγκυμονούνται και εξελίσσονται σταδιακά με την πάροδο του χρόνου και από τις αρχές του 2025 αρκετοί προβλέπουν την εκδήλωση μίας κρίσης λόγω της σύγκλισής τους.
Υπό την σκέπη της ευρύτερης τάσης της αποπαγκοσμιοποίησης, οι συγκεκριμμένες συσσωρεύονται και διαχέονται από την περίοδο της υγειονομικής κρίσης, ενώ αναδύονται εναλλάξ με την μορφή ανεξέλεγκτων μεταβλητών, επηρεάζοντας αρνητικά της ασφάλεια και την ανάπτυξη. Αν και σε αδρέ γραμμές η κατάσταση επιδεικνύει ιστορικές ομοιότητες με ανάλογες, η πρόοδος της τεχνολογίας και του πολιτισμού συνεπάγεται πως τα οικονομικά και πολιτικά παίγνια ακολουθούν μία διαφορετική λογική. Επιπλέον ενώ οι απειλές διακυμαίνονται, οι στόχοι και τα σημεία εστίασης διαφέρουν, αν και προς το παρόν δεν προκαλούν κάποια "αντήχηση", οπότε συνεπάγεται πως δεν προσεγγίζουν ακόμα το επίπεδο που σηματοδοτεί την πυροδότηση ενός μεγάλου συστημικού κινδύνου.
Η Σύγκρουση του Περσικού Κόλπου
Οι πρόσφατες επιδρομές των Αμερικανών και των Ισραηλινών κατά του Ιράν και η καταρρέουσα κατάσταση στον Περσικό Κόλπο με τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, αποτελούν ένα ακόμα εξαίρετο δείγμα ενός αναδυόμενου μεγάλου γεωπολιτικού κινδύνου. Η επιδείνωση της γενικής κατάστασης στην Μέση Ανατολή συνοδεύεται έναν νέο γύρο πληγμάτων στις διεθνείς οικονομικές και χρηματοοικονομικές αγορές, αν και η ανάκαμψή τους με την κήρυξη εκεχειρίας προδίδει πως οι επενδυτές προκρίνουν πως πρόκειται για μία προσωρινή βραχυπρόθεσμη ανατροπή των συνθηκών.
Αν και η κρίση αυξάνει τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα το κόστος των παραδοσιακών ενεργειακών πηγών, όπως το αργό πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, πλήττοντας κυρίως την Ευρώπη, η επίδρασή της περιορίζεται προς το παρόν τοπικά χωρίς να προσλαμβάνει διεθνείς διαστάσεις. Ταυτόχρονα η σύγκρουση της Ρωσσίας με την Ουκρανία παραμένει η πλέον σημαντική αρνητική επίδραση στην Ευρώπη, με διάχυση παρενεργειών, όπως η αύξηση των αμυντικών δαπανών και η ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας που επηρεάζει ανοδικά τις τιμές των μετοχών του κλάδου κατά το 2025.
Οι μακροπρόθεσμες συνέπειες έχουν σταδιακή εξέλιξη, με τους συσχετιζόμενους κινδύνους και ευκαιρίες να αναγνωρίζονται κατά τον μεγαλύτερο βαθμό και να αντιμετωπίζονται. Από την άλλα πλευρά όσον οι ΗΠΑ επιδεικνύουν στρατιωτική ευελιξία, αποφεύγοντας μεγάλης κλίμακας εισβολές στην Βενεζουέλα, στο Ιράν ή στην Κούβα, η κλιμάκωση των συγκρούσεων ή ο αγώνας των καθεστώτων για την επιβίωσή τους δεν προκαλεί σοβαρούς τριγμούς στον χρηματοοικονομικό τομέα. Στην πραγματικότητα από την στιγμή που ο παγκόσμιος "εμπορικός πόλεμος" με θρυαλλίδα τους αμερικανικούς δασμούς του 2025, αρχίζει να υποχωρεί, το παγκόσμιο πεδίο μετά την εκεχειρία εισέρχεται σε έναν ανταγωνισμό των "G2", όπως το αποκαλεί ο ιδρυτής της δεξαμενής σκέψης ANBOUND του Πεκίνου Kung Chan. Στα συγκεκριμμένα πλαίσια οι τοπικές συγκρούσεις δεν διαθέτουν την απαιτούμενη δυναμική να προκαλέσουν παγκόσμιο χρηματοοικονομικό πλήγμα ή οικονομική κρίση.
Η Πίεση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ)
Αναμφίβολα οι ανησυχίες για την επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ) στην οικονομία και στην αγορά εργασίας εντείνονται, ανακλώντας μία περίοδο αβεβαιότητας, από την στιγμή που ο κόσμος προσπαθεί να ελιχθεί στα άγνωστα ακόμα στάδια της διαχεόμενης εφαρμογής της. Από την στιγμή που η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) αποτελεί έναν τομέα έντασης κεφαλαίου οι φοβίες της αγοράς εστιάζονται σε δύο μέτωπα που αφορούν αφενός μεν την έλλειψη διαφάνειας σε σχέση με το πεδίο ανταγωνισμού, που πυροδοτεί φόβο ότι η προσαρμογή της αγοράς ίσως θέσει σε άμεσο κίνδυνο την ασφάλεια των επενδεδυμένων κεφαλαίων και αφετέρου δε την ταχύτατη τεχνολογική εξέλιξη που απαξιώνει τις ήδη υπάρχουσες επενδύσεις.
Οι συγκεκριμμένες φοβίες πυροδοτούν μία σειρά αντιδράσεων της αγοράς, συμπεριλαμβανομένης και μίας υποχώρησης από τις μετοχές των εταιρειών της καινοτόμου τεχνολογίας προς τις αποκαλούμενες HALO (Heavy Assets Low Obsolescence-Ισχυρά στοιχεία ενεργητικού/χαμηλός ρυθμός απαξίωσης), ώστε να ελιχθούν στις ανατιμολογήσεις που προωθεί η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) στην πραγματική οικονομία. Η GOLDMAN SACHS τονίζει πως η τριπλή πίεση από την άνοδο των επιτοκίων, τον γεωπολιτικό κατακερματισμό και τις φρενήρεις δαπάνες κεφαλαίου (CapEx) στην Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) υποχρεώνει την αγορά σε ανατιμολογήσεις, όπου η πάγια ενσώματη παραγωγική δυναμικότητα μετατρέπεται πλέον σε μία σπάνια πηγή.
Αν και ενυπάρχουν στοιχεία φούσκας στην Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ), τα οφέλη από την αποτελεσματικότητά της διαχέονται σχεδόν σε κάθε τομέα, προσφέροντας ένα θετικό πρόσημο για τις περισσότερες βιομηχανίες. Ο πυρήνας του προβλήματος δεν έγκειται σε αυτή καθαυτή την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ), αλλά στο πως οι επιχειρήσεις και οι αγορές προσαρμόζονται στην διείσδυσή της και στις μεταβολές που την συνοδεύουν. Ακόμα και οι εταιρείες σχεδίασης και παραγωγής λογισμικού που αντιμετωπίζουν τρομερές υποτιμητικές πιέσεις στις κεφαλαιοποιήσεις τους προσπαθούν να βελτιώσουν τις επιδόσεις τους και να ενσωματώσουν την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) στην παραγωγή, ώστε να διευρύνουν την επέκτασή τους στην αγορά.
Ο τρέχων κύκλος διαφέρει από τον αντίστοιχο που εξελίσσεται στα τέλη της δεκαετίας του 1990, καταλήγοντας στην κρίση Dotcom της νέας τεχνολογίας στην περίοδο 2000-2001, κυρίως λόγω του ότι οι τρέχουσες επενδύσεις εστιάζονται στις υποδομές της ψηφιακής οικονομίας. Αν και οι επενδυτές εξωθούνται να τοποθετούν μεγάλα κεφάλαια με αργές και μάλλον ελάχιστες αποδόσεις, τα στοιχεία το εξοπλισμού (εξαιρουμένων των μικροεπεξεργαστών) παραμένουν μακροπρόθεσμα σχετικά σταθερής αξίας, περιορίζοντας τους κινδύνους ολικής κατάρρευσης της αγοράς του τομέα. Επιπλέον οι ανατιμολογήσεις αποτελούν μία μακροπρόθεσμη διαδικασία που εξελίσσεται με το βάθος και το εύρος της υιοθέτησης της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ), γεγονός που συνεπάγεται πως όσον θα υπάρχει αρκετή ρευστότητα στην αγορά, η δομική προσαρμογή ίσως να μην προκαλέσει μία απότομη καθίζηση, αλλά να αποτελέσει μία περίοδο μεγάλων διακυμάνσεων, όπως ήδη παρατηρείται στο αμερικανικό χρηματιστήριο.
Επιτόκια και Χρέος
Τα ζητήματα που περιβάλλουν το χρέος και τα επιτόκια αναδύονται στην τρέχουσα περίοδο και συνιστούν ένα σοβαρότατο πρόβλημα, θέτοντας μία συστημική πίεση στις χρηματοοικονομικές αγορές. Στην πραγματικότητα το συγκεκριμμένο επανέρχεται παροδικά μετά την υγειονομική κρίση του 2020, αρχικά με την κατάρρευση της SILICON VALLEY BANK και τριών άλλων μεσαίων αμερικανικών τραπεζών τον Μάρτιο του 2023, αλλά και της ελβετικής CREDIT SUISSE που συγχωνεύεται με τη UBS, αποτιμώμενη μόλις στο 1,35% των στοιχείων του ενεργητικού της. Ακολουθεί η "Μαύρη Δευτέρα" με την καθίζηση της παγκόσμιας αγοράς που πυροδοτείται από την αύξηση των επιτοκίων του ιαπωνικού γιέν του 2024 και η κρίση μερικών περιφερειακών αμερικανικών τραπεζών το 2025 που όλες προκαλούνται υπό το βάρος της σκιάς των αναπροσαρμογών των επιτοκίων και τον εντεινόμενο πιστωτικό κίνδυνο με πηγή το αμερικανικό δολλάριο.
Προς το παρόν η ανεξαρτησία της Ομοσπονδιακής Κεντρικής Τράπεζας (FED) αμφισβητείται, ενώ και η πορεία των αμερικανικών επιτοκίων παραμένει ασαφής ειδικά στο τρέχον περιβάλλον εντεινόμενων γεωπολιτικών απειλών που επηρεάζει την εξέλιξη του αμερικανικού πληθωρισμού και επαγωγικά την διαμόρφωση της πολιτικής επιτοκίων της Ομοσπονδιακής Κεντρικής Τράπεζας (FED).
Ο νέος κεντρικός τραπεζίτης θα αναβάλλει τις οποιεσδήποτε μειώσεις επιτοκίων, αν και αιφνίδιες αναπροσαρμογές επιτοκίων και μεταβολές στην ρευστότητα της αγοράς του αμερικανικού δολλαρίου κρίνονται βασικοί παράμετροι που καθορίζουν την πορεία των αγορών. Οπωσδήποτε μία λανθασμένη απόφαση στο πεδίο των επιτοκίων πρόκειται να αποτελέσει θανάσιμο πλήγμα για τους επενδυτές και μετά την μεγάλη χρηματοοικονομική κρίση του 2008, για ολόκληρα κράτη. Από τότε, συμπεριλαμβανομένων και των ΗΠΑ, όλοι αποδίδουν πρωταρχική σημασία στην ευστάθεια της ρευστότητας της αγοράς, οπότε ακόμα και εάν μεγάλοι οίκοι οδηγηθούν σε κατάρρευση, η διάχυση των συνεπειών θα αντιμετωπισθεί σχεδόν ακαριαία, με μέτρα ανάλογα με τα αντίστοιχα της περίπτωσης της κρίσης της SILICON VALLEY BANK και της CREDIT SUISSE.
Κατά συνέπεια, θεωρητικά τουλάχιστον, ο ολικός συστημικός κίνδυνος παραμένει υπό τον έλεγχο των κεντρικών τραπεζών, αν και αξίζει να προσεχθεί ότι τυπικά οι χρηματοοικονομικές κρίσεις εκρήγνυνται κατά την διάρκεια των κύκλων αύξησης των επιτοκίων της Ομοσπονδιακής Κεντρικής Τράπεζας (FED). Στις ΗΠΑ, αλλά και στις υπόλοιπες διεθνείς αγορές οι συνδεδεμένοι με τα επιτόκια κίνδυνοι, αναδύονται συνεχώς σε κύκλους μείωσης επιτοκίων για να πυροδοτηθούν κατά κανόνα με την συνεπακόλουθη αύξησή τους.
Η Σκιώδης Τραπεζική
Ένα τελευταίο κρούσμα αναδύεται στην αγορά ιδιωτικών πιστώσεων, που κλυδωνίζεται από προβλήματα επιτοκίων και χρέους, ενώ όταν κατά το 2025 οι περιφερειακές τράπεζες ταλανίζονται από τα ίδια προβλήματα, καταφεύγουν για να διασωθούν στις πιστοληπτικές γραμμές της Ομοσπονδιακής Κεντρικής Τράπεζας (FED). Τότε ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του ομίλου της J. P. MORGAN, Jamie Dimon, προειδοποιεί πως όταν εμφανίζεται ένα επικίνδυνο έντομο, τότε υπάρχουν πολλά ακόμα στον χώρο.
Πρόκειται για μία αγορά που κυμαίνεται μεταξύ των $1,8 και $3,,0 τρισεκατομμυρίων και αντιπροσωπεύει έναν νέο τομέα επενδύσεων που προωθείται από την Wall Street, κυρίως μετά την υγειονομική κρίση, με στόχο τις μεγαλύτερες αποδόσεις κεφαλαίων, επιτρέποντας επεκτάσεις δανείων σε οργανισμούς και επιχειρήσεις μέσω ιδιωτικών κεφαλαίων. Η συγκεκριμμένη σκιώδης τραπεζική προσφέρει μεγαλύτερες αποδόσεις στους επενδυτές σταθερού εισοδήματος, αλλά ενέχει περισσότερους κινδύνους σε σχέση με τις παραδοσιακές χορηγήσεις της εμπορικής τραπεζικής, πλεονεκτώντας από την στιγμή που δεν υπόκειται στον έλεγχο των τραπεζικών ρυθμιστικών αρχών.
Η BLACKROCK, στην ναυαρχίδα των ιδιωτικών Κεφαλαίων Σταθερού Εισοδήματος HLEND με συνολικά κεφάλαια $26 δισεκατομμυρίων, σπεύδει σε δραστικούς περιορισμούς απαιτήσεων ρευστοποίησης, που μόλις φθάνουν στο 9,3% του συνολικού κεφαλαίου. Η BLACΚSTONE με κεφάλαια υπό διαχείριση ύψους $1,27 τρισεκατομμυρίων, αντιδρά κατά πανομοιότυπο τρόπο, διαμορφώνοντας το όριο των αποδεκτών απαιτήσεων στο 7% και στο 0,9% για το προσωπικό της, των συνολικών κεφαλαίων υπό διαχείριση. Το ύψους $15 δισεκατομμυρίων ιδιωτικό Επενδυτικό Κεφάλαιο Σταθερού Εισοδήματος της APOLLO, μόλις οι απαιτήσεις εκτινάσσονται στο 11,2%, μέγεθος υπερδιπλάσιο από το τριμηνιαίο όριο του 5%, καταλήγει στην απόφαση να επιστρέφει μόλις 45 cents, ανά υπενδεδυμένο δολλάριο. Ειδικοί της αγορά υπολογίζουν ότι η επιστροφή κεφαλαίων από μία εταιρεία όχημά της, την BDC, θα ανέλθει στα $730 εκατομμύρια.
Το παράδειγμα της BLACΚSTONE και της APOLLO, ακολουθεί και η ARES MANAGEMENT, μόλις μία ημέρα μετά την δεύτερη, που αντιμετωπίζοντας στα ύψους $10,7 δισεκατομμύρια κεφάλαια υπό διαχείριση, μόλις οι απαιτήσεις ρευστοποίησης φθάνουν στο 11,6%, τις περιορίζει στο 5% στο υπό διαχείριση Κεφάλαιο Εισοδήματος ARES STRATEGIC INCOME FUND. Η MORGAN STANLEY αποτελεί τον μέχρι τούδε τελευταίο γίγαντα της Wall Street που περιορίζει τις εξαγορές όταν οι επενδυτές σπεύδουν να αποσύρουν κεφάλαια που φθάνουν το 12% του συνόλου από το ιδιωτικό Κεφάλαιο Εισοδήματος NORTH HAVEN PRIVATE INCOME FUND (PIF).
Η κατάσταση περιπλέκεται και από την χρεωκοπία της βρεταννικής εταιρείας χορηγήσεων ενυπόθηκων δανείων MARKET FINANCIAL SOLUTIONS-MFS, που πλήττει αρκετές τράπεζες με έκθεση στα κεφάλαιά της, συμπεριλαμβανομένης και της BARCLAYS. Όμως όσον η Ομοσπονδιακή Κεντρική Τράπεζα (FED) διατηρεί υψηλά επιτόκια, όχι μόνον αυξάνεται το κόστος των ιδιωτικών πιστώσεων, αλλά και οι υποκείμενοι στις χορηγήσεις τους δανειζόμενοι συναντούν προβλήματα αποπληρωμών, θέτοντας σε κίνδυνο τα επενδυτικά κεφάλαια των πιστώσεων.
Διαχείριση Απειλών και Κινδύνων
Οπωσδήποτε οι κίνδυνοι διάχυσης του κινδύνου των ιδιωτικών πιστώσεων κρίνεται περιορισμένος και οι επιπτώσεις του στις συνδεδεμένες τράπεζες παραμένουν έμμεσες, πηγάζοντας κυρίως από τον πανικό της αγοράς, λόγω της ασύμμετρης πληροφόρησης. Εάν κατά συνέπεια η διαχείριση της κατάστασης υπακούσει σε κανόνες ψυχραιμίας και ορθολογικής αντιμετώπισης, δεν πρόκειται κατά πάσα πιθανότητα να προκαλέσει χρηματοοικονομική κρίση μεγάλων διαστάσεων.
Διάφορες απειλές και αβεβαιότητες αναδύονται η μία κατόπιν της άλλης και συνεχίζουν να συγκεντρώνονται, χωρίς όμως να φθάνουν στο σημείο της πυροδότησης μίας χρηματοοικονομικής κρίσης στα πρότυπα του 2008. Όμως κρίνεται απαραίτητο να μην αγνοείται η συγκέντρωσή τους, από την στιγμή που η οικονομική και η χρηματοοικονομική κατάσταση με δεδομένες τις συγκεκριμμένες περίπλοκες συνθήκες δεν επιτρέπει αισιόδοξες εκτιμήσεις. Η εξέλιξή τους ίσως οδηγήσει σε πολλές απρόβλεπτες συνέπειες, από την στιγμή που μία αναμενόμενη κρίση δεν αποτελεί στην πραγματικότητα κρίση και ιστορικά οι μεγάλες χρηματοοικονομικές κρίσεις σπάνια εκδηλώνονται μετά από σειρά συνεχών σημάτων και συναγερμών. Αντίθετα τείνουν να ενσκήπτουν με απροσδόκητες μορφές και σε απρόβλεπτες περιόδους.
Το ευρύ φάσμα των περίπλοκων σε εξέλιξη πληροφοριών και σημάτων υποδηλώνει ότι η οικονομική και χρηματοοικονομική αστάθεια, σε συνδυασμό με τους αλληλένδετους κινδύνους δεν πρόκειται να διαλυθεί, αλλά θα εξακολουθήσει να εντείνεται και να εκτείνεται. Ο περιορισμός των πληγμάτων των χρηματοοικονομικών κρίσεων απαιτεί συνεχή και δυναμική καταγραφή και συνεπακόλουθα ανάλυση των διευρυνόμενων και εξελισσόμενων πολιτικών και χρηματοοικονομικών απειλών. Επιβάλλεται η απαραίτητη προετοιμασία ώστε να διαμορφωθούν προληπτικά μέτρα έναντι των αβεβαιοτήτων, η οικοδόμηση θεσμικών αντοχών, όπως και η απαραίτητη εμπιστοσύνη για να διασφαλισθεί ψυχραιμία και αποτελεσματικότητα έναντι των μεταβολών μεγάλου βάθους.
