Χωρίς ενεργό μέτωπο είναι πλέον η μεγάλη πυρκαγιά που έπληξε τη Βοιωτία και τη Δυτική Αττική, ωστόσο η έρευνα για τα αίτια που οδήγησαν στην καταστροφική φωτιά φέρνει στο φως σοβαρά ευρήματα. Σύμφωνα με την έκθεση αυτοψίας που διενεργήθηκε στη θέση «Μαύρο Σπιθάρι», όπου εκτιμάται ότι ξεκίνησε η πυρκαγιά, καταγράφονται ελλείψεις, κατασκευαστικές αστοχίες και κακοτεχνίες στο δίκτυο ηλεκτροδότησης του αιολικού πάρκου της περιοχής. Τα ευρήματα της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού δείχνουν ότι οι σπινθήρες που φέρονται να προκάλεσαν την έναρξη της φωτιάς συνδέονται με το ιδιωτικό δίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Το «σημείο μηδέν» της πυρκαγιάς
Στο σημείο της εκτιμώμενης έναρξης της φωτιάς μετέβη κλιμάκιο της ΔΑΕΕ, αποτελούμενο από δύο πραγματογνώμονες, έναν Επιπυραγό και έναν Ανθυποπυραγό, περίπου οκτώμισι ώρες μετά την εκδήλωση της πυρκαγιάς. Κατά την αυτοψία διαπιστώθηκε ότι η περιοχή έχει θαμνώδη βλάστηση, έντονο ανάγλυφο, κλίσεις και υψομετρικές διαφορές, ενώ σε απόσταση περίπου ενός χιλιομέτρου βρίσκονταν οι ανεμογεννήτριες στην κορυφογραμμή, καθώς και το υπέργειο και υπόγειο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας του αιολικού σταθμού. Στην ευρύτερη περιοχή υπάρχουν επίσης διάσπαρτες κατοικίες στους οικισμούς Αγίου Βασιλείου και Καλαμακίου, περίπου δύο χιλιόμετρα από το σημείο όπου φέρεται να ξεκίνησε η φωτιά.
Οι ερευνητές εντόπισαν με ακρίβεια το αρχικό σημείο εκδήλωσης της πυρκαγιάς και, σύμφωνα με την έκθεση, δεν βρήκαν υπολείμματα εμπρηστικών μηχανισμών, στοιχεία ανθρώπινης παρουσίας, ενδείξεις θερμών εργασιών, υλικά που θα μπορούσαν να προκαλέσουν αυτανάφλεξη, υπολείμματα καπνίσματος ή ίχνη από πιθανό τουφεκισμό του εναέριου δικτύου. Αντίθετα, διαπίστωσαν ότι από την περιοχή περνούσε ιδιωτικό δίκτυο διανομής ηλεκτρικής ενέργειας μέσης τάσης, το οποίο σε ένα τμήμα του ήταν υπόγειο και στη συνέχεια μετατρεπόταν σε εναέρια γραμμή μέσω ξύλινων στύλων, καταλήγοντας στις εγκαταστάσεις του αιολικού πάρκου. Στο σημείο έναρξης εντοπίστηκε πεσμένος ξύλινος στύλος διανομής, ενώ οι αγωγοί και τα καλώδια βρίσκονταν επίσης πεσμένα στην καμένη έκταση.
Αλλοιώσεις στα καλώδια πριν ξεσπάσει η φωτιά
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στις αλλοιώσεις που εντοπίστηκαν στα καλώδια που είχαν πέσει στο έδαφος. Σε τμήματά τους παρατηρήθηκαν τοπικές παραμορφώσεις και θερμικές αλλοιώσεις στους μεταλλικούς κλώνους των αγωγών, οι οποίες, σύμφωνα με τα στελέχη της ΔΑΕΕ, δεν προκλήθηκαν από την πυρκαγιά, αλλά προϋπήρχαν της εκδήλωσής της. Η διαπίστωση αυτή συνδέεται, κατά την έκθεση, με την πρόκληση σπινθήρων και την εκτόξευσή τους προς την ξηρή βλάστηση, με τον άνεμο να ευνοεί τη μεταφορά τους. Την ημέρα της πυρκαγιάς στην περιοχή έπνεαν άνεμοι έντασης 7 μποφόρ, με ριπές που έφταναν τα 11 έως 12 μποφόρ.
Στην έκθεση γίνεται ειδική αναφορά και σε προηγούμενο περιστατικό φωτιάς, στις 27 Ιουνίου 2026, στην ίδια γραμμή διανομής ηλεκτρικής ενέργειας και σε απόσταση περίπου 150 μέτρων από το σημείο όπου ξεκίνησε η μεγάλη πυρκαγιά της 31ης Ιουλίου. Εκείνη η φωτιά είχε αποδοθεί σε βραχυκύκλωμα από επαφή δύο ηλεκτροφόρων καλωδίων και σε σπινθήρες που έπεσαν σε ξερά χόρτα. Τα συγκεκριμένα καλώδια είχαν κατασχεθεί και η σχετική δικογραφία είχε διαβιβαστεί στις δικαστικές αρχές, με το περιστατικό να θεωρείται πλέον ένδειξη ότι υπήρχαν προβλήματα στη λειτουργία της συγκεκριμένης γραμμής ηλεκτροδότησης.
Η μαρτυρία για την κατασκευή και τις παρεμβάσεις στο δίκτυο
Σε ένορκη κατάθεση που έδωσε μηχανολόγος-μηχανικός την 1η Αυγούστου 2026 αναφέρεται ότι η κατασκευή του αιολικού πάρκου ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2023, ενώ η ολοκλήρωση των έργων και η ηλεκτροδότησή του έγιναν τον Ιούνιο του 2026. Σύμφωνα με τη μαρτυρία, μετά τη φωτιά της 27ης Ιουνίου πραγματοποιήθηκαν στις αρχές Ιουλίου εργασίες ενίσχυσης σε τμήματα των εναέριων αγωγών. Ο ίδιος ανέφερε ότι, μετά το πρώτο περιστατικό, η ιδιοκτησία του αιολικού πάρκου ζήτησε περαιτέρω ενίσχυση του δικτύου, ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα όπως επαφή καλωδίων μεταξύ τους, αστοχία στύλων ή άλλες βλάβες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν κίνδυνο.
Στην ίδια κατάθεση αναφέρεται επίσης ότι ο ιδιοκτήτης του αιολικού πάρκου δεν φέρεται να ήταν απόλυτα ικανοποιημένος από την κατασκευή του εναέριου δικτύου, λόγω της μεγαλύτερης καμπυλότητας των αγωγών. Επιπλέον, στις 20 Ιουνίου 2026 πραγματοποιήθηκε θερμογράφηση στα ακροκιβώτια, δηλαδή στα σημεία σύνδεσης του εναέριου με το υπόγειο δίκτυο, κατά την οποία εντοπίστηκαν δύο σημεία με αυξημένη θερμοκρασία σε σχέση με το φυσιολογικό. Τα συγκεκριμένα ακροκιβώτια αντικαταστάθηκαν και στις τρεις φάσεις από την εταιρεία που είχε αναλάβει τις εργασίες, με το ένα να βρίσκεται στο τέλος του εναέριου τμήματος, κοντά στο σημείο όπου είχαν εκδηλωθεί φωτιές στον στύλο 53, και το δεύτερο στον στύλο 37.
Σπινθήρες από ηλεκτρικό τόξο δείχνει το προανακριτικό υλικό
Από το προανακριτικό υλικό προκύπτει ότι η βασική αιτία πρόκλησης της πυρκαγιάς αποδίδεται στη δημιουργία σπινθήρων από ηλεκτρικό τόξο στους αγωγούς του ιδιωτικού δικτύου ηλεκτροδότησης που συνδέεται με το αιολικό πάρκο στη θέση «Μαύρο Σπιθάρι». Ο διορισμένος πραγματογνώμονας ηλεκτρολόγος-μηχανικός ανέφερε, μετά την έρευνά του, ότι δεν διαπίστωσε άλλη πηγή θερμότητας ή ηλεκτρισμού που θα μπορούσε να προκαλέσει την πυρκαγιά. Σύμφωνα με την εκτίμησή του, οι ισχυροί άνεμοι προκάλεσαν ταλάντωση των ηλεκτροφόρων αγωγών, με αποτέλεσμα είτε να έρθουν σε επαφή και να προκληθεί βραχυκύκλωμα είτε να βρεθούν σε πολύ μικρή απόσταση μεταξύ τους, δημιουργώντας ηλεκτρικό τόξο λόγω προβλήματος στην κατασκευή.
Όπως αναφέρεται, οι σπινθήρες μεταφέρθηκαν από τους δυνατούς ανέμους σε απόσταση 10 έως 30 μέτρων και, όταν ήρθαν σε επαφή με την ξηρή βλάστηση, προκάλεσαν την πυρκαγιά. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι γύρω από τη βάση των στύλων δεν υπήρχε επαρκής καθαρισμός από ξερά χόρτα, όπως προβλέπουν οι οδηγίες του ΔΕΔΔΗΕ. Στην έκθεση σημειώνεται ακόμη ότι η κατασκευαστική αστοχία που είχε οδηγήσει στην προηγούμενη φωτιά δεν είχε διορθωθεί πλήρως, με αποτέλεσμα να εκδηλωθεί νέο περιστατικό στην ίδια γραμμή.
Έρευνα και για πιθανές νέες διώξεις
Η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού πραγματοποίησε αυτοψία και στο σημείο του δυστυχήματος με τα ελικόπτερα, από το οποίο έχασαν τη ζωή τους δύο μέλη πληρώματος, συλλέγοντας στοιχεία που πρόκειται να υποβληθούν στην Εισαγγελία Βοιωτίας. Στο πλαίσιο της έρευνας αναμένεται να εξεταστεί και το ενδεχόμενο αναβάθμισης των κατηγοριών για τους τρεις κατηγορούμενους, με πιθανή διερεύνηση αδικημάτων όπως ανθρωποκτονία από αμέλεια ή ενδεχόμενο δόλο. Η υπόθεση παραμένει ανοιχτή, με τις Αρχές να αξιολογούν το σύνολο των τεχνικών ευρημάτων, των μαρτυριών και των στοιχείων από την αυτοψία, προκειμένου να αποδοθούν τυχόν περαιτέρω ευθύνες για την έναρξη και την εξάπλωση της καταστροφικής πυρκαγιάς.
