Στις 18 Ιανουαρίου του 1996 ο δήμαρχος της Καλύμνου Δημήτρης Διακομιχάλης, θορυβημένος από το γεγονός ότι η Τουρκία εγείρει εδαφικές αξιώσεις στα Ίμια, υψώνει την ελληνική σημαία στις βραχονησίδες Ίμια, συνοδευόμενος από τον αστυνομικό διευθυντή Καλύμνου, τον ιερέα και δύο κατοίκους του νησιού.
Τι είχε συμβεί όμως το 1996 και γιατί το θέμα είχε την εξέλιξη τελικώς που έλαβε; Απολύτως διαφωτιστικά για το τι είχε συμβεί και πως έληξε το συμβάν των Ιμίων είναι τα απόρρητα έγγραφα που φέρνουν στο φως της δημοσιότητας η «Α».
Ανήμερα τα Χριστούγεννα του 1995 και κατά τις βραδυνές ώρες είχε προσαράξει στις βραχονησίδες Ίμια το υπό τουρκική σημαία φορτηγό πλοίο «Figen Akat”. Σε βοήθειά του και για να το αποκολλήσει είχε σπεύσει ελληνικό ρυμουλκό. Τρεις μέρες μετά –και στο πλαίσιο της παγιωμένης τακτικής της Τουρκίας να αμφισβητεί τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας στην περιοχή- το τουρκικό υπουργείο των Εξωτερικών, την 28η Δεκεμβρίου του 1995, με ρηματική διακοίνωση χαρακτηρίζει τις νησίδες Ίμια ως Cardac και ως αναπόσπαστο τμήμα τουρκικής περιοχής (Integral Part)!
Στην παράλογη αυτή απαίτηση της Άγκυρας, τo ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών (ΣΣ Υπενθυμίζεται ότι στην εξουσία ήταν η κυβέρνηση του Κώστα Σημίτη), με ρηματική διακοίνωση την 9η Ιανουαρίου 1996 παραπέμπει την Τουρκία, αφ’ ενός στην συμφωνία της 4/1/1932 μεταξύ Τουρκίας και Ιταλίας για το καθεστώς των Δωδεκανήσων όπου το σημείο της μέσης γραμμής (POINT 30) προσδιορίζεται από τις βραχονησίδες Ίμια (τότε ανήκουσες στην Ιταλία) και την βραχονησίδα ΚΑΤΟ (ανήκουσα στην Τουρκία) και αφ’ ετέρου στη συνθήκη των Παρισίων του 1947 με την οποία τα Δωδεκάνησα και, βεβαίως, οι βραχονησίδες Ίμια απεδόθησαν στην Ελλάδα.
Η ελληνική αντίδραση
Επειδή το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών αντιλαμβάνεται ότι το ζήτημα περιπλέκεται εξ αιτίας της Τουρκίας και της διαφαινόμενης πρόθεσής της να κλίμακώσει την ένταση, στις 16 Ιανουαρίου του 1996 ζητεί από το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Αμύνης να λάβει μέτρα αυξημένης επαγρύπνησης. Έτσι το ΓΕΕΘΑ διατάσσει τα Γενικά Επιτελεία να λάβουν εκτεταμένα μέτρα επιτηρήσεως και αναφοράς κάθε τουρκικής δραστηριότητας. Δύο μέρες μετά με πρωτοβουλία του Δημάρχου Καλύμνου –όπως προαναφέρθηκε- τοποθετείται η ελληνική σημαία επί της ανατολικής βραχονησίδας Ίμια. Κάτι που προκάλεσε την αντίδραση της τουρκικής πλευρας. Συνεργείο της τουρκικής εφμερίδας Χουρριέτ με ιδιωτικό ελικόπτερο μεταβαίνει στην ανατολική πελυρά των Ιμίων και αφού αφήρεσε την ελληνική σημαία τοποθέτησε την τουρκική! Έτσι την επομένη το πρωί το ΠΠ «Παναγόπουλος» εκτελωντας περιπολία στη περιοχή των νησίδων Ίμια διαπιστώνει ότι στη ανατολική πλευρά της ανατολικότερης εκ των δύο νησίδων βρισκόταν επηρμένη σε μικρό ιστό τουρκική σημαία, ορατή από την ανατολική πλευρά της νησίδος. Αυτό προκάλεσε νέα ελληνική αντίδραση. Και διατάχθηκε αμέσως ο απόπλους της τορπιλακάτου «Αντωνίου» προκειμένου να αφαιρεθεί η τουρκική σημαία και να επαρθεί η ελληνική. Την ίδια ώρα διετάχθη ο «Πυρπολητής» να πλεύσει στις νησίδες Ίμια.
Στοχοποίηση
Την ίδια μέρα γίνεται, από ελληνικής πλευράς, σειρά στρατιωτικών ενεργειών. Κι αυτό διότι υπήρχε πληροφορία ότι στην περιοχή των Ιμίων ευρίσκονται τέσσερις τουρκικές ακτοφυλακίδες οι οποίες όμως καλύπτονταν από την τορπιλάκατο «Αντωνίου» που είχε σπεύσει στην περιοχή από την προηγούμενη μέρα. Το μεσημέρι της ίδιας ημέρας οι ελληνικες΄αρχές πληροφορήθηκαν ότι από το Ακσαζ θα αποπλεύσουν δύο φορτηγίδες και δύο τορπιλάκατοι. Ήδη δε είχαν αρχίσει να υπερίπτανται της ελληνικής κανονιοφόρου «Πυρπολητής» δύο τουρκικά F-16, τα οποία όμως είχαν «εγκλωβιστεί» από το ελληνικό σκάφος που δεν θα δίσταζε να ανοίξει πυρ. Ήταν τότε που εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου των Εξωτερικών πρότεινε διαπραγματεύσεις για τις νησίδες Ίμια.. Επί του θέματος δε της ελληνικής σημαίας ο Τούρκος εκπρόσωπος είπε ότι αυτή μπορεί να παραμείνει χωρίς να έχει αυτό ιδιαίτερη σημασία!
‘Ετοιμοι για σύρραξη
Παρά την τουρκική πρόταση για διαπραγματεύσεις φαίνεται ότι αυτή ήταν προσχηματική. Διότι άλλες ήταν οι ελληνικές πληροφορίες που προκάλεσαν την αιφνίδια θέση σε ετοιμότητα τμημάτων των Ειδικών Δυνάμεων του ΕΤΕΑ (Μονάδες Αμφιβίων Καταδρομών). Η διαταγή που είχαν ήταν να αποτρέψουν τυχόν αποβίβαση προσωπικού στις νησίδες Ίμια. Είχαν μάλιστα εντολή για χρήση βίας για αυτοάμυνα σε περίπτωση που δεν συμμορφώνονταν οι Τούρκοι να απομακρυνθούν, αν επιχειρούσαν απόβαση στις βραχονησίδες. Είχε δοθεί επίσης εντολή για χρήση προειδοποιητικών βολών προκειμένου να αποτραπεί τυχόν προσγείωση τουρκικών ελικοπτέρων. Το βράδυ επίσης της ίδιας μέρας δόθηκε εντολή –επειδή υπήρχε υπόνοια κλιμάκωσης, σε άλλο σημείο, της τουρκικής προκλητικότητας- να διασπαρούν Μονάδες του Έβρου και των Νήσων του Νοτιοανατολικού Αιγαίου «σε θέσεις επιβιώσεως και αναλήψεως πολεμικών αποστολών». Η εντολή αυτή συνοδεύτηκε με την έκδοση σήματος απόπλου όλου του Στόλου και ανάπτυξή του σε θέσεις αραιώσεως.
Η κινητοποίηση αυτή είχε προκληθεί από την πληροφορία που είχε περιέλθει στις ελληνικές στρατιωτικές αρχές ότι επίκειτο εχθρική επίθεση. Έτσι εκτός από την ενολή απόπλου του Στόλου δόθηκε εντολή προς το Γενικό Επιτελείο Ναυτικού να στοχοποιήσουν τα ελληνικά πλοία τα τουρκικά. Η κλιμάκωση της αντίδρασης από ελληνικής πλευράς εκδηλώθηκε με διαταγή όπως οι επί της νησίδος Ίμια Έλληνες βατραχάνθρωποι ρίξουν αρχικώς φωτοβολίδες κατά των 2 τουρκικών ελικοπτέρων Black Hawk που ήδη υπερίπταντο των Ιμίων. Υπήρχε μάλιστα εντολή να τα καταρίψουν αν αυτά επιχειρούσαν να προσγειωθούν!
...Και η υποχώρηση
Τουρκικός τηλεοπτικός σταθμός σε ζωντανή εκπομπή με τον τότε υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας Μπαϊκάλ γνωστοποίησε ότι είχε γίνει από πλευράς Τουρκίας ειρηνική κατάληψη της Νήσου Ίμια με λέμβους. Η πληροφορία επιβεβαιώθηκε από τις ελληνικές αρχές και δόθηκε εντολή για επιχείρηση ανακατάληψης της δυτικής πλυυράς των Ιμίων από Ειδικές δυνάμεις.
Όμως την ίδια ημέρα σημειώθηκε ένα τραγικό συμβάν. Δύο ναυτικα μίλια βορείως των Ιμίων κατέπεσε το ελικόπτερο του Πολεμικού Ναυτικού με αριθμό 21. Οι χειριστές – πλήρωμα του ελικοπτέρου ήσαν οι υποπλοίαρχοι Καραθανάσης και Βλαχάκος και ο αρχικελευστής Γιαλοψός. Αυτό το συμβάν και η αμερικανική παρέμβαση –για την οποία στην Βουλή ευχαρίστησε, όπως είναι γνωστόν, ο Κώστας Σημίτη δημοσίως, τις ΗΠΑ- αποτέλεσε την αφορμή για να διαταχθεί η διακοπή της σχεδίασης της καταδρομικής ενέργειας για την ανακατάληψη των Ιμίων. Με σειρά αποφάσεων ακυρώθηκαν όλες οι επιχειρήσεις και η κατάσταση ετοιμότητας. Ήρθησαν τα μέτρα συναγερμού και ο στρατιωτικός ανταιφνιδιασμός καθώς και η στρατιωτική επαγρύπνηση.
Αυτό που τελικώς έμεινε ήταν ο θάνατος των τριών Ελλήνων στρατιωτικών και ένα καθεστώς «γκρίζων ζωνών» σε μία περιοχή αδιαμφισβήτητα ελληνική.
