Ασφυκτικές πιέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ δέχεται η κυβέρνηση του Λιβάνου, προκειμένου να προχωρήσει στον αφοπλισμό και τη διάλυση της στρατιωτικής δομής της Χεζμπολάχ.
Ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση της Wall Street Journal, μια τέτοια προσπάθεια ενδέχεται να οδηγήσει τη χώρα σε νέα εσωτερική ανάφλεξη, ξυπνώντας μνήμες από τον εμφύλιο πόλεμο που διήρκεσε από το 1975 έως το 1990.
Η αμερικανική εφημερίδα περιγράφει έναν Λίβανο εξαντλημένο από τις συγκρούσεις, βαθιά διχασμένο σε θρησκευτικό και πολιτικό επίπεδο και εγκλωβισμένο ανάμεσα στις επιδιώξεις του Ισραήλ, του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η συμφωνία για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ
Η νέα συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου προβλέπει τον σταδιακό αφοπλισμό της Χεζμπολάχ και την αποκατάσταση του κρατικού ελέγχου σε ολόκληρη την επικράτεια.
Η εφαρμογή του σχεδίου, όμως, θεωρείται εξαιρετικά δύσκολη και επικίνδυνη, καθώς η οργάνωση παραμένει ισχυρή και διαθέτει ευρεία υποστήριξη σε τμήματα της σιιτικής κοινότητας.
«Γνωρίζουμε πώς θα ξεκινήσει μια προσπάθεια στρατιωτικού αφοπλισμού της Χεζμπολάχ, αλλά δεν γνωρίζουμε πώς θα τελειώσει», δήλωσε στη Wall Street Journal ο πρώην στρατηγός του λιβανικού στρατού Χαλίλ Χελού.
Ένα κράτος που δυσκολεύεται να καλύψει βασικές ανάγκες
Η εικόνα του λιβανικού κράτους παραμένει ιδιαίτερα προβληματική.
Η ηλεκτροδότηση περιορίζεται σε λίγες ώρες ημερησίως, το εθνικό νόμισμα έχει σε μεγάλο βαθμό αντικατασταθεί στις συναλλαγές από το δολάριο, ενώ ο κρατικός στρατός δεν θεωρείται η ισχυρότερη ένοπλη δύναμη στη χώρα.
Περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί από τις συγκρούσεις των τελευταίων μηνών.
Πολλοί ζουν σε πρόχειρους καταυλισμούς, σε σκηνές ή ακόμη και στους δρόμους της Βηρυτού, την ώρα που η καχυποψία μεταξύ των διαφορετικών θρησκευτικών κοινοτήτων εντείνεται.
Δυσκολίες για τους σιίτες εκτοπισμένους
Σύμφωνα με την ανάλυση, σιίτες που έχουν εγκαταλείψει τις περιοχές τους δυσκολεύονται να βρουν κατοικία σε χριστιανικές, σουνιτικές ή δρούζικες συνοικίες.
Ορισμένοι κάτοικοι φοβούνται ότι η εγκατάσταση σιιτών εκτοπισμένων στις περιοχές τους θα μπορούσε να προσελκύσει ισραηλινά πλήγματα.
Η κατάσταση αυτή ενισχύει τον κοινωνικό αποκλεισμό και βαθαίνει τις ήδη έντονες θρησκευτικές και πολιτικές διαχωριστικές γραμμές.
Οι μνήμες από τον εμφύλιο πόλεμο
Για πολλούς πολίτες, οι σημερινές εξελίξεις θυμίζουν τη σκοτεινή περίοδο του λιβανικού εμφυλίου πολέμου.
Από το 1975 έως το 1990, η χώρα διαμελίστηκε από αντίπαλες πολιτοφυλακές σιιτών, σουνιτών, μαρωνιτών χριστιανών, Παλαιστινίων και Δρούζων.
Η Βηρυτός χωρίστηκε στα δύο από την αποκαλούμενη «Πράσινη Γραμμή», ενώ οι ένοπλοι έλεγχοι, οι απαγωγές και οι εκτελέσεις αποτέλεσαν μέρος της καθημερινότητας.
Η Wall Street Journal εντοπίζει ανησυχητικές ομοιότητες ανάμεσα στη σημερινή κατάσταση και την περίοδο που προηγήθηκε της εμφύλιας σύγκρουσης.
Επανεμφάνιση ένοπλων ομάδων
Σε χριστιανικές συνοικίες της ανατολικής Βηρυτού φέρονται να εμφανίζονται ξανά ένοπλες ομάδες.
Παράλληλα, σε ορισμένες σουνιτικές περιοχές καταγράφονται ακόμη και φωνές που αντιμετωπίζουν θετικά τις ισραηλινές επιθέσεις κατά της Χεζμπολάχ.
«Υπάρχουν πικρίες, διακρίσεις και ολοένα βαθύτερες θρησκευτικές διαιρέσεις», ανέφερε ο θρησκευτικός ηγέτης Ιμάντ Σομπ, προειδοποιώντας για τη γρήγορη διάβρωση της κοινωνικής συνοχής.
Η Χεζμπολάχ απορρίπτει τον αφοπλισμό
Παρά τα βαριά στρατιωτικά πλήγματα που έχει δεχθεί από το Ισραήλ, η Χεζμπολάχ εξακολουθεί να θεωρείται μία από τις ισχυρότερες μη κρατικές ένοπλες οργανώσεις στη Μέση Ανατολή.
Η ηγεσία της έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να παραδώσει τα όπλα.
«Ο αφοπλισμός σημαίνει εξόντωση και δεν θα τον αποδεχθούμε ποτέ», δήλωσε τον Μάιο ο γενικός γραμματέας της οργάνωσης, Ναΐμ Κάσεμ.
Ο ίδιος κάλεσε τους υποστηρικτές της Χεζμπολάχ να αντισταθούν στις κυβερνητικές πιέσεις.
Οι στρατιωτικές δυνατότητες της οργάνωσης
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η Χεζμπολάχ έχει ήδη αρχίσει να ανασυγκροτεί τμήμα των στρατιωτικών της δυνατοτήτων.
Η οργάνωση φέρεται να αναπληρώνει πυραύλους και οπλισμό μέσω θαλάσσιων διαδρομών και δικτύων λαθρεμπορίου που εξακολουθούν να λειτουργούν.
Το γεγονός αυτό ενισχύει τις αμφιβολίες σχετικά με το κατά πόσο η λιβανική κυβέρνηση μπορεί να επιβάλει τον αφοπλισμό χωρίς εκτεταμένη στρατιωτική σύγκρουση.
Ο δύσκολος ρόλος του λιβανικού στρατού
Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκεται ο λιβανικός στρατός, στον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν διαθέσει περισσότερα από 3 δισ. δολάρια από το 2006.
Παρά τη χρηματοδότηση και την εκπαίδευσή του, ο στρατός παραμένει υποστελεχωμένος και ανεπαρκώς εξοπλισμένος για μια μετωπική σύγκρουση με τη Χεζμπολάχ.
Επιπλέον, πολλοί στρατιώτες προέρχονται από τις ίδιες κοινότητες που στηρίζουν την οργάνωση, γεγονός που καθιστά μια επιχείρηση αφοπλισμού ακόμη πιο δύσκολη.
Αμερικανοί και Λιβανέζοι αξιωματούχοι παραδέχονται ότι αρκετοί στρατιώτες δεν επιθυμούν να εμφανιστούν ως δύναμη που εφαρμόζει τις επιδιώξεις του Ισραήλ.
Η στρατηγική της κυβέρνησης Αούν
Η κυβέρνηση του προέδρου Ζοζέφ Αούν θεωρεί ότι η αποδυνάμωση της Χεζμπολάχ δημιουργεί μια ιστορική ευκαιρία για την αποκατάσταση της κρατικής κυριαρχίας.
Το σχέδιο προβλέπει τη σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από περιοχές του νοτίου Λιβάνου και την παράλληλη ανάπτυξη του λιβανικού στρατού.
Ισραηλινές μονάδες έχουν ήδη αποχωρήσει από ορισμένους τομείς, παραδίδοντας τον έλεγχο στις κυβερνητικές δυνάμεις.
Ευκαιρία για το κράτος ή πορεία προς την καταστροφή
Η επιτυχία του σχεδίου παραμένει αβέβαιη.
Ο Λίβανος εξακολουθεί να είναι βαθιά διχασμένος, η Χεζμπολάχ διατηρεί σημαντική στρατιωτική και πολιτική ισχύ, ενώ οι κοινωνικές και θρησκευτικές εντάσεις αυξάνονται.
«Τα συστατικά μιας νέας εσωτερικής αναταραχής υπάρχουν ήδη», προειδοποίησε ο πρώην στρατηγός Χαλίλ Χελού.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι συναισθηματικές και πολιτικές εντάσεις στη χώρα ανεβαίνουν σε επικίνδυνα επίπεδα, δημιουργώντας φόβους ότι η προσπάθεια αφοπλισμού της Χεζμπολάχ θα μπορούσε να πυροδοτήσει έναν νέο κύκλο εσωτερικής βίας.
