Σε μια δήλωση που προκαλεί διεθνείς αντιδράσεις, ο Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε ότι θα ήθελε να «πάρει το πετρέλαιο του Ιράν», αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο κατάληψης του νησιού Χαργκ, κομβικού σημείου για τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου.
«Για να είμαι ειλικρινής, το αγαπημένο μου πράγμα είναι να πάρω το πετρέλαιο του Ιράν», δήλωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι υπάρχουν «ανόητοι άνθρωποι στις ΗΠΑ που λένε “γιατί το κάνεις αυτό;”».
Οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου έρχονται σε μια περίοδο έντονης κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή, με τις ΗΠΑ να ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή και τις τιμές του πετρελαίου να καταγράφουν νέα άνοδο. Τα ξημερώματα της Δευτέρας, το Brent ξεπέρασε τα 116 δολάρια το βαρέλι, πλησιάζοντας στα υψηλότερα επίπεδα από την έναρξη της σύγκρουσης.
Αναφερόμενος ειδικά στο νησί Χαργκ, ο Τραμπ υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να το καταλάβουν «πολύ εύκολα», διευκρινίζοντας ωστόσο ότι ένα τέτοιο σενάριο θα προϋπέθετε παραμονή αμερικανικών δυνάμεων εκεί για κάποιο χρονικό διάστημα.
«Έχει ήδη γίνει αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν»
Ο Τραμπ υποστήριξε ακόμη ότι στο Ιράν έχει ήδη επέλθει «αλλαγή καθεστώτος», αποδίδοντάς την στους συνεχείς αεροπορικούς βομβαρδισμούς των ΗΠΑ και του Ισραήλ στην Ισλαμική Δημοκρατία από τα τέλη Φεβρουαρίου.
Όπως είπε, από τις πρώτες ώρες του πολέμου σκοτώθηκαν ο ανώτατος ηγέτης της χώρας Αλί Χαμενεΐ, πολλοί κορυφαίοι αξιωματούχοι και αρκετά ακόμη πρόσωπα στη συνέχεια.
«Είχαμε αλλαγή καθεστώτος, το βλέπουμε ήδη, διότι το πρώτο καθεστώς αποδεκατίστηκε, καταστράφηκε, είναι όλοι νεκροί», δήλωσε στους δημοσιογράφους. Σύμφωνα με τον ίδιο, το καθεστώς που ακολούθησε μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ «είναι κατά μεγάλο μέρος νεκρό» κι αυτό, γεγονός που -όπως ανέφερε- οδήγησε στην ανάδειξη ενός «τρίτου καθεστώτος».
«Συνδιαλλασσόμαστε με ανθρώπους εντελώς διαφορετικούς από οποιονδήποτε είχαμε συνδιαλλαγεί προηγουμένως. Είναι εντελώς άλλη ομάδα ανθρώπων. Άρα θεωρώ ότι αυτή είναι αλλαγή καθεστώτος», επέμεινε.
Προθεσμία έως τις 6 Απριλίου
Παρά τη σκληρή ρητορική, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι οι έμμεσες συνομιλίες με το Ιράν, μέσω Πακιστανών απεσταλμένων, συνεχίζονται και εξελίσσονται θετικά.
Παράλληλα, έθεσε προθεσμία έως τις 6 Απριλίου, καλώντας την Τεχεράνη να αποδεχθεί ένα σχέδιο τερματισμού της σύγκρουσης. Σε διαφορετική περίπτωση, προειδοποίησε με στοχευμένα πλήγματα στον ενεργειακό τομέα του Ιράν.
Νετανιάχου: Επέκταση της ζώνης ασφαλείας στο νότιο Λίβανο
Οι δηλώσεις Τραμπ ήρθαν λίγο μετά τις τοποθετήσεις του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος ανακοίνωσε περαιτέρω επέκταση της στρατιωτικής δράσης στον Λίβανο, εντείνοντας τις ανησυχίες για νέα περιφερειακή αποσταθεροποίηση.
Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα από τη Βόρεια Διοίκηση, ο Νετανιάχου δήλωσε ότι έδωσε εντολή για διεύρυνση της ζώνης ασφαλείας στο νότιο Λίβανο, με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας στα βόρεια σύνορα του Ισραήλ και την απομάκρυνση αντιαρματικών πυραύλων από την περιοχή.
Όπως ανέφερε, η απόφαση αποσκοπεί στην «οριστική εξουδετέρωση της απειλής εισβολής» και στη «ριζική αλλαγή της κατάστασης ασφαλείας στον βορρά».
Νέα άνοδος στις τιμές του πετρελαίου
Η ένταση στη Μέση Ανατολή συνεχίζει να επηρεάζει άμεσα τις διεθνείς αγορές ενέργειας. Οι τιμές του πετρελαίου κινούνται εκ νέου ανοδικά, με το WTI να ξεπερνά τα 103 δολάρια το βαρέλι και το Brent να διαμορφώνεται κοντά στα 116 δολάρια, καθώς δεν διαφαίνεται αποκλιμάκωση της σύγκρουσης.
Η τιμή του West Texas Intermediate, με παράδοση τον Μάιο, ενισχυόταν κατά 3,50% στα 103,13 δολάρια λίγο μετά το άνοιγμα των ασιατικών αγορών, ενώ το Brent της Βόρειας Θάλασσας κατέγραφε άνοδο 2,98%, στα 115,93 δολάρια.
Νέο κύμα επιθέσεων και διεθνείς αντιδράσεις
Την ίδια ώρα, ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε στις 06:43 ώρα Ελλάδας ότι εντόπισε εκτόξευση ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων προς το Ισραήλ, σημειώνοντας ότι τα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας έχουν τεθεί σε λειτουργία για την αναχαίτιση της απειλής.
Λίγο νωρίτερα, οι IDF είχαν γνωστοποιήσει νέα αεροπορική επιδρομή στην Τεχεράνη, αναφέροντας ότι πλήττουν στρατιωτικές υποδομές του ιρανικού καθεστώτος στην πρωτεύουσα, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει πλέον εισέλθει στον δεύτερο μήνα του.
Στο μεταξύ, η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε πέντε βαλλιστικούς πυραύλους που κατευθύνονταν προς το ανατολικό τμήμα της χώρας, χωρίς να διευκρινίσει από πού εκτοξεύθηκαν.
Στο Κουβέιτ, ιρανικό πλήγμα σε μονάδα αφαλάτωσης που παράγει και ηλεκτρική ενέργεια είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο ενός Ινδού εργαζομένου και σοβαρές υλικές ζημιές. Παράλληλα, δέκα στρατιωτικοί τραυματίστηκαν σε άλλη επίθεση εναντίον στρατιωτικής εγκατάστασης, ενώ οι αρχές έκαναν λόγο για 14 βαλλιστικούς πυραύλους και 12 drones που παραβίασαν τον εναέριο χώρο της χώρας.
Στον νότιο Λίβανο, ένας κυανόκρανος της UNIFIL έχασε τη ζωή του από έκρηξη βλήματος άγνωστης προέλευσης, ενώ ακόμη ένας τραυματίστηκε σοβαρά. Η δύναμη του ΟΗΕ ανακοίνωσε ότι διεξάγει έρευνα για τις συνθήκες της επίθεσης, υπενθυμίζοντας ότι τα πλήγματα κατά κυανόκρανων συνιστούν εγκλήματα πολέμου βάσει του διεθνούς δικαίου.
Διπλωματικές κινήσεις στο Πακιστάν
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, το Πακιστάν φιλοξενεί διαβουλεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν με στόχο την αποκλιμάκωση της κρίσης. Παράλληλα, οι υπουργοί Εξωτερικών του Πακιστάν, της Τουρκίας, της Αιγύπτου και της Σαουδικής Αραβίας συναντήθηκαν στο Ισλαμαμπάντ για να εξετάσουν προτάσεις περιορισμού της σύγκρουσης.
Την ίδια στιγμή, ο Πάπας και ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν έχουν καταδικάσει τις στρατιωτικές ενέργειες, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο ευρύτερης περιφερειακής ανάφλεξης.
Κρίσιμες οι επόμενες ημέρες
Η Μέση Ανατολή παραμένει σε εξαιρετικά κρίσιμη κατάσταση, με στρατιωτικές επιχειρήσεις, απειλές, αντίποινα και διπλωματικές πρωτοβουλίες να διαμορφώνουν ένα εξαιρετικά ρευστό σκηνικό.
Οι επόμενες ημέρες θεωρούνται καθοριστικές, τόσο για την πορεία της σύγκρουσης όσο και για τις επιπτώσεις της στις διεθνείς αγορές ενέργειας και στη συνολική σταθερότητα της περιοχής.
