Η τύχη του αγνοούμενου Αμερικανού πιλότου στο Ιράν ενδέχεται να επηρεάσει καθοριστικά την εξέλιξη της σύγκρουσης, αναφέρει η βρετανική εφημερίδα The Telegraph.
Ο ένας εκ των δύο πιλότων του F-15 που καταρρίφθηκε έχει ήδη διασωθεί από ειδικές δυνάμεις των ΗΠΑ εντός ιρανικού εδάφους, χωρίς νέες απώλειες, ενώ συνεχίζονται οι έρευνες για τον εντοπισμό του δεύτερου. Η ενδεχόμενη διάσωσή του θα μπορούσε, σύμφωνα με το δημοσίευμα, να ενθαρρύνει την κυβέρνηση Τραμπ να συνεχίσει τα πλήγματα κατά του Ιράν.
Δεν αποκλείεται, μάλιστα, η εικόνα αεροσκαφών και ελικοπτέρων διάσωσης να επιχειρούν πάνω από το Ιράν, με περιορισμένη αντίσταση, να ενισχύσει τον σχεδιασμό στρατιωτικών επιχειρήσεων, με τον ένοικο του Λευκού Οίκου να προωθεί ακόμη και το ενδεχόμενο χερσαίας επιχείρησης.
Η επιτυχία αυτή, ωστόσο, ενδέχεται να έχει διπλή ανάγνωση: από τη μία πλευρά ενισχύει την αυτοπεποίθηση της Ουάσιγκτον, από την άλλη αυξάνει τον κίνδυνο περαιτέρω κλιμάκωσης.
Σε περίπτωση σύλληψης του Αμερικανού πιλότου από ιρανικές δυνάμεις ή τοπικές πολιτοφυλακές, η περιφορά του ως «τροπαίου» ή η δημοσιοποίηση εικόνων του θα μπορούσε να προκαλέσει πολιτική θύελλα στις ΗΠΑ.
Ένα τέτοιο σενάριο θυμίζει την κρίση ομηρίας του 1979 στην Τεχεράνη, όταν Αμερικανοί διπλωμάτες κρατήθηκαν για 444 ημέρες, επηρεάζοντας βαθιά την αμερικανική κοινή γνώμη και την πολιτική σκηνή. Σε μια τέτοια περίπτωση, η πίεση προς την αμερικανική ηγεσία για διακοπή των επιχειρήσεων και έναρξη διαπραγματεύσεων θα ήταν άμεση και έντονη.
Αυτό θα μπορούσε να καταστήσει πολιτικά μη βιώσιμη τη συνέχιση των αεροπορικών επιδρομών, οδηγώντας ενδεχομένως σε κατάπαυση του πυρός υπό δυσμενείς όρους.
Ένα εναλλακτικό σενάριο θέλει το Ιράν να κρατά αιχμάλωτο τον πιλότο χωρίς να δημοσιοποιεί άμεσα στοιχεία, χρησιμοποιώντας τον ως διαπραγματευτικό χαρτί. Σε αυτή την περίπτωση, η Τεχεράνη θα μπορούσε να επιδιώξει ένα ευρύτερο πακέτο συμφωνίας, που θα περιλαμβάνει όχι μόνο την απελευθέρωσή του αλλά και στρατηγικά ανταλλάγματα.
Μεταξύ αυτών θα μπορούσαν να είναι η κατάπαυση του πυρός, ο έλεγχος της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, περιορισμοί σε μελλοντικές αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις και ενδεχομένως η χαλάρωση των κυρώσεων.
Το πιο δραματικό σενάριο αφορά στον θάνατο του πιλότου, είτε κατά τη σύλληψή του είτε σε αποτυχημένη επιχείρηση διάσωσης. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τη φύση της σύγκρουσης, μετατρέποντάς την από περιορισμένη επιχείρηση σε ευρείας κλίμακας πόλεμο.
Η πολιτική και κοινωνική πίεση στις ΗΠΑ για άμεση και σκληρή απάντηση θα ήταν τεράστια, με αιτήματα ακόμη και για χερσαία εισβολή. Ήδη υπάρχουν ενδείξεις ότι εξετάζονται πιο επιθετικές επιλογές, όπως πλήγματα σε κρίσιμες υποδομές του Ιράν.
Ωστόσο, μια τέτοια επιχείρηση θα αντιμετώπιζε σημαντικές δυσκολίες λόγω του γεωγραφικού ανάγλυφου του Ιράν, με ορεινές περιοχές όπως η οροσειρά Ζάγκρος να ευνοούν την άμυνα και τις ενέδρες. Παράλληλα, τοπικοί πληθυσμοί και φυλές φαίνεται να κινητοποιούνται υπέρ της υπεράσπισης της χώρας.
Η κατάσταση θυμίζει σε πολλούς τη μάχη του 1993 στη Μογκαντίσου της Σομαλίας («Black Hawk Down»), όταν η κατάρριψη ελικοπτέρων οδήγησε σε πολύωρες συγκρούσεις με βαριές απώλειες για τις αμερικανικές δυνάμεις.
Μέχρι πρόσφατα, η Ουάσιγκτον διατηρούσε τον έλεγχο της έντασης και της διάρκειας της σύγκρουσης με το Ιράν. Πλέον, όμως, η τύχη ενός και μόνο ανθρώπου ενδέχεται να καθορίσει την επόμενη φάση του πολέμου.
Είτε ως μοχλός πίεσης είτε ως αφορμή για αποκλιμάκωση ή κλιμάκωση, ο αγνοούμενος πιλότος βρίσκεται στο επίκεντρο μιας εξαιρετικά εύθραυστης γεωπολιτικής ισορροπίας, με πιθανές συνέπειες που ξεπερνούν κατά πολύ το πεδίο της μάχης.
