Σε νέα φάση έντονης αντιπαράθεσης φαίνεται να περνούν οι σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, την ώρα που η εκεχειρία του τελευταίου μήνα παραμένει ασταθής και κινδυνεύει να καταρρεύσει.
Το κλίμα γίνεται ακόμη πιο βαρύ λίγες ημέρες πριν από το ταξίδι του Ντόναλντ Τραμπ στο Πεκίνο για τη συνάντησή του με τον Σι Τζινπίνγκ. Από την πλευρά της, η Τεχεράνη στέλνει μήνυμα ότι η Ουάσιγκτον δεν πρέπει να παρουσιάσει την προσωρινή ηρεμία ως νίκη, ούτε στο στρατιωτικό ούτε στο διπλωματικό πεδίο.
Η προειδοποίηση Βελαγιατί προς τον Τραμπ
Ο Αλί Ακμπάρ Βελαγιατί, στενός σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, επιτέθηκε με σκληρή γλώσσα στον Αμερικανό πρόεδρο.
Σε δηλώσεις του, προειδοποίησε τον Τραμπ να μην επιχειρήσει να αξιοποιήσει τη σημερινή κατάσταση στο Ιράν ως εικόνα προσωπικού θριάμβου κατά την επίσκεψή του στην Κίνα. Υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πέτυχαν τους στόχους τους στο πεδίο και πρόσθεσε πως δεν πρέπει να θεωρούν δεδομένη ούτε μια διπλωματική επικράτηση.
Με αυτόν τον τρόπο, η ιρανική πλευρά επιχειρεί να εμφανίσει την εκεχειρία όχι ως αποτέλεσμα αμερικανικής πίεσης, αλλά ως μια προσωρινή ισορροπία που παραμένει υπό αμφισβήτηση.
Ο Τραμπ μιλά για εκεχειρία σε «μηχανική υποστήριξη»
Ο Ντόναλντ Τραμπ, από την πλευρά του, περιέγραψε την εκεχειρία με ιδιαίτερα απαισιόδοξο τρόπο. Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο, είπε ότι η συμφωνία βρίσκεται ουσιαστικά σε «μηχανική υποστήριξη», παρομοιάζοντάς την με ασθενή που έχει ελάχιστες πιθανότητες να επιβιώσει.
Ο Αμερικανός πρόεδρος κατηγόρησε την ιρανική ηγεσία ότι αλλάζει συνεχώς στάση και χαρακτήρισε τους συνομιλητές της Τεχεράνης αναξιόπιστους. Η δήλωσή του ήρθε μετά την απόρριψη της ιρανικής αντιπρότασης για τον τερματισμό του πολέμου και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Ο Τραμπ χαρακτήρισε την πρόταση της Τεχεράνης εντελώς απαράδεκτη, δείχνοντας ότι η Ουάσιγκτον δεν σκοπεύει, τουλάχιστον προς το παρόν, να αποδεχθεί τους βασικούς ιρανικούς όρους.
Trump: "We thought the Kurds were gonna give us weapons. but the Kurds disappointed us. The Kurds take take take." pic.twitter.com/ipU35ig4Sw
— Aaron Rupar (@atrupar) May 11, 2026
Τι ζητά η Τεχεράνη
Η πρόταση που παρουσίασε το Ιράν περιλαμβάνει μια σειρά από σκληρούς όρους, τους οποίους η ιρανική πλευρά θεωρεί απαραίτητους για οποιαδήποτε συμφωνία.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- άμεσος τερματισμός του πολέμου σε όλα τα μέτωπα
- παύση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού ιρανικών λιμανιών
- εγγυήσεις ότι δεν θα υπάρξουν νέες επιθέσεις κατά του Ιράν
- αποζημιώσεις για τις ζημιές που προκάλεσε ο πόλεμος
- αναγνώριση της ιρανικής κυριαρχίας στο Στενό του Ορμούζ
Η αναφορά σε όλα τα μέτωπα συνδέεται και με τις ισραηλινές επιχειρήσεις εναντίον της Χεζμπολάχ στον Λίβανο, γεγονός που δείχνει ότι η Τεχεράνη επιχειρεί να εντάξει τη συμφωνία σε ένα ευρύτερο περιφερειακό πλαίσιο.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών χαρακτήρισε τις προτάσεις της χώρας του υπεύθυνες και γενναιόδωρες, προειδοποιώντας παράλληλα ότι το Ιράν θα κινηθεί με κάθε απαραίτητο τρόπο για την προστασία των συμφερόντων του.
Η διαφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα
Ένα από τα κεντρικά σημεία τριβής παραμένει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι η Τεχεράνη υπαναχώρησε από συμφωνία που θα επέτρεπε στις Ηνωμένες Πολιτείες να απομακρύνουν από τη χώρα το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου. Τόνισε επίσης ότι το Ιράν δεν πρόκειται να αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο.
Από την πλευρά της, ιρανική πηγή κοντά στις διαπραγματεύσεις διέψευσε ότι υπήρξε τέτοια αποδοχή από την Τεχεράνη, επιμένοντας ότι η ιρανική πρόταση δεν προέβλεπε απομάκρυνση πυρηνικού υλικού από τη χώρα.
Γαλιμπάφ: Η ιρανική πρόταση είναι η μόνη λύση
Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν άλλη επιλογή από το να αποδεχθούν την πρόταση της Τεχεράνης.
Όπως ανέφερε, η Ουάσιγκτον πρέπει να αναγνωρίσει τα δικαιώματα του ιρανικού λαού, όπως αυτά αποτυπώνονται στο σχέδιο 14 σημείων. Προειδοποίησε επίσης ότι οποιαδήποτε διαφορετική προσέγγιση δεν θα φέρει αποτέλεσμα και θα αυξήσει το κόστος για τους Αμερικανούς φορολογούμενους.
Παράλληλα, διαμήνυσε ότι οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις παραμένουν έτοιμες να απαντήσουν σε κάθε επιθετική ενέργεια.
Πιέσεις στην Ουάσιγκτον για πιο σκληρή γραμμή
Στην αμερικανική πρωτεύουσα αυξάνονται οι εισηγήσεις για πιο σκληρή στάση απέναντι στο Ιράν. Πηγές κοντά στις διαβουλεύσεις αναφέρουν ότι ο Τραμπ εμφανίζεται ολοένα και πιο ενοχλημένος από την πορεία των διαπραγματεύσεων και από τη στάση της Τεχεράνης.
Η συνεχιζόμενη αστάθεια στα Στενά του Ορμούζ και οι εσωτερικές διαφωνίες στην ιρανική ηγεσία φέρονται να έχουν ενισχύσει την άποψη όσων εισηγούνται στρατιωτική πίεση.
Στο εσωτερικό της αμερικανικής κυβέρνησης υπάρχουν δύο βασικές γραμμές. Η μία πλευρά, κυρίως στο Πεντάγωνο, υποστηρίζει πιο επιθετική στρατηγική, ακόμη και με στοχευμένα πλήγματα. Η άλλη πλευρά θεωρεί ότι η διπλωματία πρέπει να συνεχιστεί, έστω και υπό πίεση.
Δυσαρέσκεια για τον ρόλο του Πακιστάν
Την ίδια ώρα, στην Ουάσιγκτον υπάρχουν αιχμές και για τον τρόπο με τον οποίο το Πακιστάν μεσολαβεί στις επαφές με την Τεχεράνη.
Στελέχη κοντά στον Τραμπ εκτιμούν ότι οι Πακιστανοί διαμεσολαβητές δεν μεταφέρουν με την απαιτούμενη σαφήνεια την αμερικανική δυσαρέσκεια προς το Ιράν. Άλλοι αξιωματούχοι θεωρούν ότι το Ισλαμαμπάντ παρουσιάζει στις ΗΠΑ μια πιο αισιόδοξη εικόνα των ιρανικών θέσεων από αυτή που ισχύει στην πραγματικότητα.
Παρά τις ενστάσεις, περιφερειακές χώρες και Πακιστάν συνεχίζουν τις διπλωματικές προσπάθειες, επιχειρώντας να καταστήσουν σαφές στην Τεχεράνη ότι η παρούσα συγκυρία μπορεί να αποτελεί την τελευταία ευκαιρία για ουσιαστική διαπραγμάτευση.
Αναμονή πριν από το ταξίδι στην Κίνα
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε νέα σύσκεψη με την ομάδα εθνικής ασφάλειας στον Λευκό Οίκο, προκειμένου να εξεταστούν τα επόμενα βήματα.
Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν αναμένονται οριστικές αποφάσεις πριν από την αναχώρησή του για την Κίνα. Το ταξίδι θεωρείται κρίσιμο, καθώς η Ουάσιγκτον θέλει να συνυπολογίσει και τη στάση του Πεκίνου στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Η εκεχειρία παραμένει σε οριακό σημείο, με τη διπλωματία να συνεχίζεται, αλλά με το ενδεχόμενο στρατιωτικής κλιμάκωσης να βρίσκεται ξανά στο τραπέζι.
