Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι βρίσκεται κοντά μια αρχική συμφωνία με στόχο τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν.
Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε αναφέρει νωρίτερα ότι ακύρωσε προγραμματισμένα πλήγματα κατά της Τεχεράνης.
«Μόλις καταλήξαμε σε μια μεγάλη διευθέτηση του πολέμου με το Ιράν», δήλωσε την Πέμπτη σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο.
Τι υποστηρίζει ο Τραμπ για τη συμφωνία
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Ντόναλντ Τραμπ, η συμφωνία φέρεται να έχει τη στήριξη της ανώτατης ιρανικής ηγεσίας, του Ισραήλ, αλλά και εμπλεκόμενων αραβικών χωρών.
Όπως είπε, η υπογραφή της θα μπορούσε να γίνει ακόμη και μέσα στο Σαββατοκύριακο στην Ευρώπη, με την παρουσία του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς.
Παράλληλα, μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Χ, ανέφερε ότι ακυρώθηκαν προγραμματισμένοι βομβαρδισμοί κατά της Τεχεράνης, οι οποίοι, όπως είπε, επρόκειτο να πραγματοποιηθούν το βράδυ της Πέμπτης.
Η επιφυλακτική στάση της Τεχεράνης
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι οι αναφορές περί συμφωνίας είναι «υποθετικές».
Όπως τόνισε, «τίποτα δεν έχει οριστικοποιηθεί».
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επαναλάβει και στο παρελθόν ότι οι δύο χώρες βρίσκονται κοντά σε συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Λίγες ώρες πριν από τη νέα δήλωσή του, είχε αναφέρει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα χτυπούσαν το Ιράν «πολύ σκληρά».
Μετά τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου, η τιμή του Brent υποχώρησε περίπου κατά 4,4%, στα 89 δολάρια το βαρέλι.
Τα βασικά αιτήματα της Τεχεράνης
Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται δημόσιες τοποθετήσεις Ιρανών αξιωματούχων και αναφορές εγχώριων μέσων ενημέρωσης, η Τεχεράνη έχει θέσει σειρά βασικών απαιτήσεων μετά την έναρξη της εκεχειρίας μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ.
Με βάση τις μέχρι τώρα ενδείξεις, το Ιράν φέρεται να ζητά εγγυήσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι δεν θα υπάρξουν νέες επιθέσεις εναντίον του.
Ζητά επίσης την αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων από περιοχές κοντά στο Ιράν, καθώς και την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού στα νότια λιμάνια της χώρας.
Στα αιτήματα περιλαμβάνονται ακόμη η κατάργηση των αμερικανικών κυρώσεων, ο τερματισμός των συγκρούσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και η αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που παραμένουν στο εξωτερικό.
Το οικονομικό σκέλος των απαιτήσεων
Τα αιτήματα της Τεχεράνης δεν περιορίζονται σε ζητήματα ασφάλειας και διπλωματίας, αλλά συνδέονται και με την προσπάθεια οικονομικής ενίσχυσης της χώρας.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το Ιράν διαθέτει πάνω από 24 δισεκατομμύρια δολάρια σε δεσμευμένα κεφάλαια σε ξένες τράπεζες.
Η αποδέσμευση αυτών των κεφαλαίων, σε συνδυασμό με την άρση των κυρώσεων, θα μπορούσε να προσφέρει σημαντική οικονομική ανακούφιση.
Η ιρανική οικονομία βρίσκεται εδώ και χρόνια υπό πίεση λόγω των δυτικών κυρώσεων, ενώ οι επιπτώσεις των συγκρούσεων έχουν επιδεινώσει περαιτέρω την κατάσταση.
Για τον λόγο αυτό, η εξασφάλιση οικονομικών και πολιτικών παραχωρήσεων από τις ΗΠΑ θεωρείται κρίσιμη για την επόμενη ημέρα της χώρας.
Τραμπ: «Το Στενό του Ορμούζ θα ανοίξει ξανά»
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι υπάρχει συμφωνία, βάσει της οποίας το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα.
Όπως είπε, αυτό αποτελεί τον βασικό στόχο των συνομιλιών.
Ανέφερε επίσης ότι η υπογραφή θα μπορούσε να γίνει «στην Ευρώπη», μόλις ολοκληρωθούν τα έγγραφα, τα οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, βρίσκονται «σε πολύ τελική μορφή».
Πρόσθεσε ότι το Στενό του Ορμούζ θα ανοίξει ξανά «μόλις υπογραφεί η συμφωνία».
«Όλη η Μέση Ανατολή είναι χαρούμενη»
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι έχει συνομιλήσει με ηγέτες της περιοχής, μεταξύ των οποίων συμμάχους του Κόλπου και τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Όπως ανέφερε, «όλη η Μέση Ανατολή είναι πολύ χαρούμενη».
Το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού επιβεβαίωσε ότι πραγματοποιήθηκε συνομιλία, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι το Ισραήλ «δεν είναι μέρος του μνημονίου κατανόησης».
Ιράν: «Δεν απομακρυνόμαστε από τις κόκκινες γραμμές μας»
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, ανέφερε ότι το μεγαλύτερο μέρος του κειμένου του μνημονίου έχει ήδη «οριστικοποιηθεί».
Ωστόσο, υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν θέσει «υπερβολικές απαιτήσεις» και έχουν προσθέσει «νέα αιτήματα».
Ο ίδιος τόνισε ότι το Ιράν δεν θα απομακρυνθεί από τις «κόκκινες γραμμές» του.
Οι απειλές Τραμπ για τη νήσο Χαργκ
Λίγες ώρες νωρίτερα, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα χτυπούσαν το Ιράν «πολύ σκληρά».
Παράλληλα, απείλησε με κατάληψη της νήσου Χαργκ και άλλων πετρελαϊκών υποδομών «στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον».
Η νήσος Χαργκ αποτελεί το βασικό εξαγωγικό κέντρο πετρελαίου του Ιράν, από όπου περνά περίπου το 90% των εξαγωγών της χώρας.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε επίσης ότι οι ΗΠΑ θα «αναλάβουν τον πλήρη έλεγχο» των αγορών πετρελαίου και φυσικού αερίου, «όπως έχουμε κάνει με τη Βενεζουέλα».
Η απάντηση της Τεχεράνης στις απειλές
Οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις προειδοποίησαν ότι θα υπάρξουν αντίποινα «ακόμη πιο σοβαρά από πριν» σε περίπτωση νέων επιθέσεων.
Σε ανακοίνωση αναφέρεται ότι «είτε οι εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου είναι για όλους, είτε δεν θα είναι για κανέναν».
Παράλληλα, Ιρανός ανώτατος διαπραγματευτής προειδοποίησε ότι «λανθασμένες στρατηγικές και παρορμητικές αποφάσεις» θα δημιουργήσουν ένα ατελείωτο τέλμα.
Συνεχιζόμενες επιθέσεις και αντιδράσεις
Οι δύο πλευρές έχουν ανταλλάξει πλήγματα μετά από ατύχημα αμερικανικού ελικοπτέρου Apache στον Κόλπο τη Δευτέρα.
Την Τετάρτη, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι ολοκλήρωσε σειρά επιθέσεων σε στρατιωτικούς, κατασκοπευτικούς και ρανταρικούς στόχους στο νότιο Ιράν.
Σε απάντηση, το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης δήλωσε ότι έπληξε αμερικανικές βάσεις στο Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και την Ιορδανία.
Στο Μπαχρέιν, ένα 11χρονο κορίτσι τραυματίστηκε από επίθεση drone, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές.
Η Ιορδανία ανέφερε ότι κατέρριψε περίπου 20 ιρανικούς πυραύλους, ενώ το Κουβέιτ δήλωσε ότι αναχαίτισε «εχθρικούς εναέριους στόχους».
Η ανησυχία της Ινδίας
Η Ινδία κάλεσε Αμερικανό διπλωμάτη μετά την επιβεβαίωση ότι τρεις Ινδοί ναυτικοί σκοτώθηκαν σε αμερικανικό πλήγμα σε πλοίο στον Κόλπο του Ομάν.
Το πλοίο κατηγορήθηκε ότι παραβίαζε τον αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, 21 επιζώντες διασώθηκαν.
Οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν πλήξει συνολικά εννέα πλοία, εκ των οποίων τρία μέσα στην εβδομάδα, στο πλαίσιο του αποκλεισμού που στοχεύει στον περιορισμό των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου.
Εκκλήσεις για αποκλιμάκωση
Εκπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, δήλωσε ότι υπάρχει «βαθιά ανησυχία για τη συνεχιζόμενη κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή».
Κάλεσε τις πλευρές να επιστρέψουν στην πλήρη εφαρμογή της εκεχειρίας.
Παράλληλα, Πακιστάν, Ρωσία, Κίνα, Τουρκία, Ινδία και Σαουδική Αραβία απηύθυναν εκκλήσεις για αποκλιμάκωση.
Οι πρώτες επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν ευρείας κλίμακας επιθέσεις στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Το Ιράν απάντησε με επιθέσεις κατά του Ισραήλ και συμμαχικών κρατών στον Περσικό Κόλπο.
Παράλληλα, ουσιαστικά έκλεισε το Στενό του Ορμούζ, έναν κρίσιμο θαλάσσιο διάδρομο για το παγκόσμιο πετρέλαιο και το υγροποιημένο φυσικό αέριο.
Παρά τη συμφωνία εκεχειρίας τον Απρίλιο, οι δύο πλευρές έχουν ανταλλάξει κατά διαστήματα πλήγματα, μεταξύ των οποίων και δύο γύρους αντιποίνων μέσα στην εβδομάδα.
