Σχεδόν οκτώ δεκαετίες μετά τον θάνατο του Γιαν Μάζαρικ, οι τσεχικές Αρχές επιχειρούν να εξακριβώσουν τι συνέβη πραγματικά σε μία από τις πλέον μυστηριώδεις υποθέσεις της μεταπολεμικής Τσεχοσλοβακίας.
Η αστυνομία προχώρησε στην εκταφή των λειψάνων του πρώην υπουργού Εξωτερικών, προκειμένου να πραγματοποιηθούν νέες εξετάσεις για τις συνθήκες υπό τις οποίες πέθανε στις 10 Μαρτίου 1948, λίγο μετά την κατάληψη της εξουσίας από τους κομμουνιστές.
Ο φιλοδυτικός πολιτικός είχε βρεθεί νεκρός κάτω από το παράθυρο του επίσημου διαμερίσματός του στην Πράγα. Οι Αρχές εκείνης της περιόδου απέδωσαν τον θάνατό του σε αυτοκτονία, μια εκδοχή που αμφισβητήθηκε πολλές φορές τα επόμενα χρόνια.
Νέα εξέταση των λειψάνων με σύγχρονες μεθόδους
Από πέρυσι, την έρευνα έχει αναλάβει το Γραφείο για την Τεκμηρίωση και την Έρευνα των Εγκλημάτων του Κομμουνισμού, ειδική μονάδα της τσεχικής αστυνομίας. Ανάμεσα στα σενάρια που εξετάζονται βρίσκεται και εκείνο της δολοφονίας του Μάζαρικ.
Με την εκταφή δίνεται στους επιστήμονες η δυνατότητα να μελετήσουν εκ νέου τα λείψανα χρησιμοποιώντας σύγχρονες εγκληματολογικές μεθόδους. Η έρευνα αναζητά στοιχεία που ενδεχομένως δεν ήταν δυνατό να εντοπιστούν κατά τις προηγούμενες εξετάσεις, ώστε να αποσαφηνιστούν οι εικασίες που συνοδεύουν την υπόθεση για σχεδόν 80 χρόνια.
Απόρρητα και διπλωματικά έγγραφα έδωσαν νέα ώθηση στην έρευνα
Στην επανεξέταση της υπόθεσης συνέβαλε η ανακάλυψη διπλωματικών και απόρρητων εγγράφων από τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία.
Οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στα νέα στοιχεία δημιουργούν προσδοκίες ότι μπορεί να προκύψει σαφέστερη εικόνα για όσα συνέβησαν κατά τις τελευταίες ώρες της ζωής του Τσεχοσλοβάκου πολιτικού.
Ο φάκελος του θανάτου του Μάζαρικ έχει ανοίξει και στο παρελθόν. Μετά τη Βελούδινη Επανάσταση του 1989 και την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος, οι συνθήκες του θανάτου του διερευνήθηκαν επανειλημμένα, χωρίς να προκύψει οριστική απάντηση.
Ποιος ήταν ο Γιαν Μάζαρικ
Ο Γιαν Μάζαρικ ήταν γιος του Τόμας Μάζαρικ, ιδρυτή και πρώτου προέδρου της Τσεχοσλοβακίας. Στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου υπηρέτησε ως υπουργός Εξωτερικών της εξόριστης τσεχοσλοβακικής κυβέρνησης στο Λονδίνο και διατήρησε τη θέση του μετά το τέλος του πολέμου.
Τον Φεβρουάριο του 1948, οι μη κομμουνιστές υπουργοί υπέβαλαν μαζικά τις παραιτήσεις τους, επιδιώκοντας να προκαλέσουν πολιτική κρίση. Ο Μάζαρικ, ωστόσο, δεν ακολούθησε την ίδια επιλογή.
Οι συγκεκριμένες παραιτήσεις άνοιξαν τελικά τον δρόμο για την επικράτηση της κυβέρνησης που είχε την υποστήριξη της Μόσχας. Σε διάστημα μικρότερο του ενός μήνα, ο Γιαν Μάζαρικ βρέθηκε νεκρός.
Το πρωινό της 10ης Μαρτίου 1948
Η σορός του εντοπίστηκε το πρωί της 10ης Μαρτίου 1948, έπειτα από πτώση από παράθυρο του διαμερίσματός του στο κτίριο του υπουργείου Εξωτερικών στην Πράγα.
Από τις πρώτες κιόλας ημέρες υπήρξαν αμφισβητήσεις γύρω από την επίσημη εκδοχή της αυτοκτονίας. Στις δεκαετίες που ακολούθησαν διατυπώθηκαν διαφορετικά σενάρια για το εάν ο Μάζαρικ αυτοκτόνησε, έπεσε ή δολοφονήθηκε.
Έπειτα από 78 χρόνια, τα λείψανά του εξετάζονται ξανά από ειδικούς, στο πλαίσιο της νέας προσπάθειας των τσεχικών Αρχών να εξακριβώσουν τις πραγματικές συνθήκες του θανάτου του.
