Νέα σενάρια για την ενίσχυση των νοικοκυριών εξετάζει το οικονομικό επιτελείο, καθώς η κρίση στη Μέση Ανατολή και η παρατεταμένη αναταραχή στα Στενά του Ορμούζ συνεχίζουν να πιέζουν τις διεθνείς τιμές ενέργειας.
Το βασικό εργαλείο που διαθέτει αυτή τη στιγμή η κυβέρνηση είναι ένα αδιάθετο κονδύλι ύψους 200 εκατ. ευρώ, το οποίο μπορεί να χρηματοδοτήσει στοχευμένες παρεμβάσεις, εφόσον η κατάσταση επιδεινωθεί περαιτέρω. Ήδη η Ελλάδα έχει ανακοινώσει πακέτο στήριξης 500 εκατ. ευρώ για να περιορίσει τις επιπτώσεις του πολέμου στα νοικοκυριά, με επιδοτήσεις σε καύσιμα, λιπάσματα και ενίσχυση για οικογένειες.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η πιθανότητα να παραταθεί η επιδότηση στα καύσιμα και μέσα στον Ιούνιο, ενώ ανοιχτό παραμένει και το ενδεχόμενο συνέχισης του Fuel Pass, εφόσον οι διεθνείς τιμές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα. Παράλληλα, εξετάζεται και η ενεργοποίηση στήριξης στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας, αν και σε αυτή την περίπτωση φαίνεται να υπάρχουν ενστάσεις για το δημοσιονομικό και τεχνικό πλαίσιο εφαρμογής. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Κομισιόν έχει ήδη ανοίξει τον δρόμο για περισσότερες κρατικές ενισχύσεις προς επιχειρήσεις που πλήττονται από τις αυξήσεις σε καύσιμα και λιπάσματα λόγω του πολέμου.
Η πίεση οφείλεται κυρίως στο πετρέλαιο. Το Brent κινείται σε επίπεδα πολύ υψηλότερα από εκείνα στα οποία είχαν βασιστεί οι αρχικές δημοσιονομικές προβλέψεις, καθώς διεθνείς αναλυτές και τράπεζες αναθεωρούν πλέον ανοδικά τις εκτιμήσεις τους. Η Barclays ανέβασε την πρόβλεψή της για το 2026 στα 100 δολάρια ανά βαρέλι, προειδοποιώντας ότι αν συνεχιστεί η διαταραχή στο Ορμούζ, οι τιμές μπορούν να φτάσουν ακόμη και τα 110 δολάρια. Παράλληλα, το Reuters κατέγραψε ότι το Brent ξεπέρασε πρόσφατα ακόμη και τα 126 δολάρια, ενώ για αρκετές ημέρες κινείται σταθερά πάνω από τα 100.
Αυτό μεταφράζεται σε αυξημένο κίνδυνο για την πραγματική οικονομία. Η ευρωζώνη καταγράφει ήδη νέα άνοδο του πληθωρισμού, με βασικό μοχλό την ενέργεια, ενώ πληθαίνουν οι φόβοι για στασιμοπληθωρισμό και επιβράδυνση της ανάπτυξης. Το ΔΝΤ έχει προειδοποιήσει ότι αν η κρίση παραταθεί, το παγκόσμιο οικονομικό κόστος θα γίνει ακόμη βαρύτερο, με τον συνδυασμό ακριβής ενέργειας και ακριβότερων λιπασμάτων να απειλεί τόσο τη βιομηχανία όσο και το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κυβέρνηση φαίνεται να κρατά στάση αναμονής, χωρίς όμως να αποκλείει νέα παρέμβαση. Το οικονομικό επιτελείο θέλει να διατηρήσει ευελιξία, ώστε να χρησιμοποιήσει το διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο μόνο αν η πίεση στις διεθνείς τιμές ενέργειας αποδειχθεί πιο μόνιμη. Το συμπέρασμα είναι ότι τα επόμενα βήματα θα κριθούν λιγότερο από την εσωτερική πολιτική βούληση και περισσότερο από την πορεία του Brent, του φυσικού αερίου και της γεωπολιτικής κρίσης στον Κόλπο.
