Αλλάζει από τον Ιούλιο το καθεστώς για τα μικρά δέματα που φτάνουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου, καθώς τίθενται σε εφαρμογή νέοι κανόνες επιβολής τελωνειακών δασμών.
Το μέτρο αφορά κυρίως αποστολές χαμηλής αξίας από μεγάλες πλατφόρμες, όπως η Temu και η Shein, οι οποίες μέχρι σήμερα εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά χωρίς δασμούς όταν η αξία τους είναι κάτω από συγκεκριμένο όριο.
Με τη νέα ρύθμιση, η Ευρώπη επιχειρεί να αντιμετωπίσει φαινόμενα αθέμιτου ανταγωνισμού, αλλά και ζητήματα που σχετίζονται με την ασφάλεια των προϊόντων, την προστασία των καταναλωτών, την απάτη και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Πάγιος δασμός 3 ευρώ από τον Ιούλιο
Από τον Ιούλιο του 2026 και έως τον Ιούλιο του 2028 θα εφαρμόζεται προσωρινός πάγιος δασμός 3 ευρώ για προϊόντα αξίας κάτω των 150 ευρώ που αποστέλλονται απευθείας σε καταναλωτές εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το μέτρο θα έχει προσωρινό χαρακτήρα, με δυνατότητα παράτασης εφόσον κριθεί αναγκαίο.
Η επιβάρυνση αυτή αποτελεί μεταβατικό βήμα μέχρι την εφαρμογή του νέου, συνολικότερου τελωνειακού συστήματος που σχεδιάζεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Τι δείχνουν τα στοιχεία για την Ευρώπη και την Ελλάδα
Σύμφωνα με έρευνα της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας, το εμπόριο μικροδεμάτων χαμηλής αξίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση αυξήθηκε σημαντικά το 2025.
Ο αριθμός τους έφτασε τα 5,88 δισ. δέματα, από 4,67 δισ. το 2024.
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με την ΕΣΕΕ, διακινούνται καθημερινά περίπου 200.000 έως 250.000 μικροδέματα.
Το μεγαλύτερο μέρος αυτών προέρχεται από την Κίνα και από πλατφόρμες όπως η Temu και η Shein. Συγκεκριμένα, το 80% της αξίας και το 93% του όγκου αφορά μικροδέματα κινεζικής προέλευσης.
Γιατί αλλάζει το καθεστώς
Η εκρηκτική αύξηση των δεμάτων χαμηλής αξίας έχει δημιουργήσει σοβαρό ζήτημα εποπτείας της ψηφιακής αγοράς.
Πολλά προϊόντα εισέρχονται στην ενιαία αγορά της ΕΕ μέσω διασυνοριακών πλατφορμών, με περιορισμένη δυνατότητα ελέγχου πριν φτάσουν στους καταναλωτές.
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τα χαμένα δασμολογικά έσοδα. Συνδέεται επίσης με την ασφάλεια των προϊόντων, τη συμμόρφωση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, την προστασία των καταναλωτών και τον ισότιμο ανταγωνισμό για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Για το ελληνικό και το ευρωπαϊκό εμπόριο, η αποτελεσματική εφαρμογή των νέων μέτρων θεωρείται κρίσιμη, ώστε το ηλεκτρονικό εμπόριο από τρίτες χώρες να μην εξελιχθεί σε μόνιμη πηγή αθέμιτου ανταγωνισμού.
Πώς θα υπολογίζεται ο δασμός
Ο πάγιος δασμός των 3 ευρώ δεν θα επιβάλλεται απαραίτητα μία φορά ανά δέμα.
Η χρέωση θα συνδέεται με τις διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων που περιλαμβάνονται σε κάθε αποστολή, όπως αυτές προσδιορίζονται με βάση τις δασμολογικές διακρίσεις.
Αυτό σημαίνει ότι ένα δέμα που περιέχει προϊόντα διαφορετικών κατηγοριών μπορεί να επιβαρυνθεί με περισσότερα από 3 ευρώ.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η επιβάρυνση μπορεί να φτάσει τα 6 ευρώ ή και υψηλότερα, ανάλογα με τα είδη που περιέχονται στο δέμα.
Το νέο τελωνειακό σύστημα της ΕΕ
Το 2028 αναμένεται να ξεκινήσει η εφαρμογή δασμών σε όλα τα εμπορεύματα που εισέρχονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη μεταρρύθμιση θα έχει ο τελωνειακός κόμβος δεδομένων της ΕΕ, το EU Customs Data Hub, ο οποίος βρίσκεται υπό συζήτηση στο πλαίσιο της ευρύτερης αναμόρφωσης του τελωνειακού πλαισίου.
Μαζί με τη νέα Τελωνειακή Αρχή της ΕΕ, το σύστημα αυτό φιλοδοξεί να οδηγήσει σε πιο ενιαίο, ψηφιακό και βασισμένο στον κίνδυνο έλεγχο των αποστολών.
Ο αντίκτυπος στα δημόσια έσοδα
Η νέα πολιτική αναμένεται να έχει θετικό αντίκτυπο τόσο στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και στα εθνικά δημόσια οικονομικά.
Οι τελωνειακοί δασμοί αποτελούν παραδοσιακό ίδιο πόρο της Ένωσης, ενώ τα κράτη-μέλη παρακρατούν μέρος των ποσών ως έξοδα είσπραξης.
Με την εφαρμογή των νέων κανόνων, η ΕΕ επιχειρεί να περιορίσει τα κενά στο σημερινό σύστημα και να δημιουργήσει πιο δίκαιες συνθήκες ανταγωνισμού για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
