Η εκλογή του Κυριάκου Πιερρακάκη στην προεδρία του Eurogroup σηματοδοτεί μια σημαντική αναβάθμιση τόσο για την Ελλάδα όσο και για τον ρόλο της στη διαμόρφωση της οικονομικής πολιτικής της Ευρωζώνης. Η επικράτησή του δεν ήρθε τυχαία, αλλά ως αποτέλεσμα συνδυασμού ισχυρής διπλωματικής στήριξης, αξιόπιστου οικονομικού προφίλ και της ανάγκης των «19» για μια ηγεσία που μπορεί να διαχειριστεί το σύνθετο περιβάλλον που διαμορφώνει ο πόλεμος στην Ουκρανία.
Το όνομα Πιερρακάκης είχε από νωρίς θετική απήχηση σε αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Η Ελλάδα, από «μαύρο πρόβατο» της κρίσης χρέους, εμφανίζεται πλέον ως χώρα με σταθερή οικονομία, πρωτογενή πλεονάσματα και συνεπή δημοσιονομική πολιτική. Αυτό ενίσχυσε την εικόνα ότι ο Έλληνας υπουργός μπορεί να ασκήσει τον ρόλο του προέδρου του Eurogroup χωρίς βαρίδια και προκαταλήψεις, ως πρόσωπο που δεν ταυτίζεται με τα στρατόπεδα «Βορρά–Νότου».
Καθοριστικό ρόλο έπαιξε και η στάση του Βελγίου. Η υποψηφιότητα του Βίνσεντ φαν Πέτεγκεμ φάνηκε να αποδυναμώνεται από τη σκληρή γραμμή των Βρυξελλών στο ζήτημα των «παγωμένων» ρωσικών περιουσιακών στοιχείων. Η βελγική κυβέρνηση, ανήσυχη για νομικούς και χρηματοπιστωτικούς κινδύνους λόγω της Euroclear, εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιφυλακτική απέναντι στην προοπτική αξιοποίησης των κεφαλαίων αυτών για τη στήριξη της Ουκρανίας. Η στάση αυτή προκάλεσε δυσφορία σε αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που ζητούν πιο αποφασιστική οικονομική στήριξη στο Κίεβο, υπονομεύοντας στην πράξη το βελγικό «χαρτί» για την προεδρία.
Στον αντίποδα, ο Πιερρακάκης εμφανίστηκε ως επιλογή ισορροπίας: μια χώρα χωρίς άμεση έκθεση στους κινδύνους που φοβάται το Βέλγιο, αλλά με ξεκάθαρη τοποθέτηση υπέρ της στήριξης της Ουκρανίας και της ευρωπαϊκής ενότητας. Η στήριξη κρατών-μελών με βαρύτητα στην οικονομική πολιτική, όπως η Γερμανία, έγειρε την πλάστιγγα υπέρ του, σε μια συγκυρία όπου η Ευρωζώνη αναζητά συναινετικές αλλά και αποτελεσματικές λύσεις.
Οι προκλήσεις που έχει μπροστά του ο νέος πρόεδρος του Eurogroup είναι μεγάλες: διαχείριση της συζήτησης για τη χρήση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, διαμόρφωση ενός μόνιμου μηχανισμού χρηματοδότησης της Ουκρανίας, ενίσχυση της οικονομικής αυτονομίας της Ευρώπης και διατήρηση της ισορροπίας ανάμεσα στη δημοσιονομική πειθαρχία και την ανάγκη για επενδύσεις. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Πιερρακάκης καλείται να λειτουργήσει ως «μεσολαβητής» ανάμεσα σε διαφορετικές σχολές σκέψης, αλλά και ως σύμβολο μιας Ευρώπης που αφήνει πίσω της τα τραύματα της κρίσης και επιχειρεί να επαναορίσει τον ρόλο της σε ένα ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον.
