Σχεδόν πέντε μήνες μετά την τριμερή συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, του Εμανουέλ Μακρόν και του Νίκου Χριστοδουλίδη στην Πάφο, όπου επιβεβαιώθηκε η βούληση Ελλάδας, Γαλλίας και Κύπρου να εμβαθύνουν τη στρατηγική συνεργασία τους στην Ανατολική Μεσόγειο, η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου αποκτά πλέον ακόμη ισχυρότερη γαλλική και ευρωπαϊκή διάσταση. Η υπογραφή της συμφωνίας για τη συμμετοχή της γαλλικής Meridiam με ποσοστό άνω του 50% στην εταιρεία Great Sea Interconnector πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου, παρουσία του πρωθυπουργού, σηματοδοτώντας μια εξέλιξη που η κυβέρνηση αντιμετωπίζει ως ψήφο εμπιστοσύνης στον ελληνικό ενεργειακό τομέα και ως βήμα επιτάχυνσης ενός έργου στρατηγικής σημασίας.
Μητσοτάκης: Η Meridiam δίνει ψήφο εμπιστοσύνης στην Ελλάδα
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε την είσοδο της Meridiam «ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης στον ενεργειακό τομέα της Ελλάδας», τονίζοντας ότι πρόκειται για ένα ευρωπαϊκό έργο κοινού ενδιαφέροντος που ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου. «Ενώνουμε δυνάμεις σε ένα ευρωπαϊκό έργο κοινού ενδιαφέροντος. Ο GSI βγάζει την Κύπρο από την ενεργειακή απομόνωση και ενδυναμώνει την ενεργειακή ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου και την ανθεκτικότητα της Ευρώπης στον τομέα της ενέργειας», ανέφερε ο πρωθυπουργός. Η είσοδος του γαλλικού επενδυτικού ομίλου ως πλειοψηφικού μετόχου στην GSI υλοποιεί τον αρχικό σχεδιασμό για τη λειτουργία της εταιρείας ως ειδικού σκοπού, με τη συμμετοχή στρατηγικών επενδυτών, και έρχεται σε συνέχεια της αύξησης μετοχικού κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ, ενισχύοντας τη χρηματοδοτική βάση του έργου.
Ο ΑΔΜΗΕ παραμένει στρατηγικός μέτοχος με δικαιώματα καταστατικής μειοψηφίας, διατηρεί την τεχνική ηγεσία και θα αναλάβει τη λειτουργία της διασύνδεσης μετά την ολοκλήρωσή της, ενώ η Meridiam εισφέρει κεφαλαιακή ισχύ, διεθνή τεχνογνωσία και εμπειρία στη διαχείριση μεγάλων έργων υποδομής. Η συμφωνία αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς το έργο είχε βρεθεί αντιμέτωπο με γεωπολιτικές, τεχνικές, χρηματοδοτικές και ρυθμιστικές δυσκολίες. Οι αντιδράσεις της Άγκυρας κατά τις έρευνες βυθού στην περιοχή της Κάσου, αλλά και οι εκκρεμότητες που παρέμεναν ανοικτές, είχαν επιβραδύνει την πρόοδό του. Στην Αθήνα εκτιμούν ότι η συμμετοχή ενός από τους μεγαλύτερους ευρωπαϊκούς επενδυτικούς ομίλους ενισχύει την αξιοπιστία του έργου και δημιουργεί καλύτερες προϋποθέσεις για την υλοποίησή του.
Η στρατηγική συμφωνία με Nexans και το επόμενο κρίσιμο στάδιο
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η στρατηγική συμφωνία που υπεγράφη παράλληλα μεταξύ ΑΔΜΗΕ, GSI και Nexans. Τα τρία μέρη θα συνεργαστούν από την πρώτη ημέρα με βασική προτεραιότητα την ολοκλήρωση των θαλάσσιων ερευνών βυθού, που αποτελούν το επόμενο κρίσιμο στάδιο για την πρόοδο της ηλεκτρικής διασύνδεσης. Κυβερνητικές πηγές εκτιμούν ότι η νέα εταιρική δομή ενισχύει την οργανωτική και τεχνική δυνατότητα του έργου να περάσει στην επόμενη φάση υλοποίησης, ενώ παράλληλα λειτουργεί ως καταλύτης για τη χρηματοδοτική του θωράκιση, διευκολύνοντας την επίλυση των εναπομεινασών ρυθμιστικών εκκρεμοτήτων και ενισχύοντας τις προϋποθέσεις για μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση από τον τραπεζικό τομέα.
Η επιλογή της Meridiam δεν θεωρείται τυχαία. Ο γαλλικός όμιλος, με έδρα το Παρίσι, συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους διεθνείς επενδυτές σε έργα υποδομών, διαχειρίζεται κεφάλαια ύψους περίπου 25 δισ. ευρώ και διαθέτει χαρτοφυλάκιο περισσότερων από 130 έργων διεθνώς. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η ηλεκτρική διασύνδεση Ηνωμένου Βασιλείου - Γερμανίας, NeuConnect, μεγάλα σιδηροδρομικά έργα, ενεργειακές υποδομές και αεροδρόμια. Για την ελληνική πλευρά, η συμμετοχή της Meridiam συνιστά ισχυρό μήνυμα εμπιστοσύνης τόσο προς τον ελληνικό ενεργειακό τομέα όσο και προς τον ΑΔΜΗΕ ως φορέα υλοποίησης.
Η γαλλική διάσταση και το πολιτικό βάρος της συμφωνίας
Το πολιτικό βάρος της συμφωνίας αναδείχθηκε και από τις δημόσιες τοποθετήσεις που τη συνόδευσαν. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, ανέφερε ότι μετά την επίσκεψη του Εμανουέλ Μακρόν στην Αθήνα ο πρωθυπουργός έδωσε την πολιτική κατεύθυνση για την επιτάχυνση των διαπραγματεύσεων με τη Meridiam, οι οποίες ολοκληρώθηκαν σε χρόνο-ρεκόρ. Από την πλευρά του, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Meridiam, Thierry Déau, αποκάλυψε ότι ο Γάλλος πρόεδρος παρακολουθεί στενά το έργο και το στηρίζει θερμά, χαρακτηρίζοντας τη διασύνδεση έργο στρατηγικής σημασίας για την Ευρώπη και συνέχεια της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας και Γαλλίας.
Την ίδια ώρα βρίσκεται σε εξέλιξη και η διαδικασία έγκρισης χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, ενώ ο σχεδιασμός δεν περιορίζεται στο σκέλος Ελλάδας - Κύπρου. Ο ΑΔΜΗΕ έχει ολοκληρώσει τη μελέτη κόστους - οφέλους για το σκέλος Κύπρου - Ισραήλ και αναμένεται να την αποστείλει τις επόμενες ημέρες στις ρυθμιστικές αρχές των δύο χωρών. Η προοπτική αυτή ενισχύει ακόμη περισσότερο τη γεωπολιτική διάσταση του έργου, καθώς η ηλεκτρική διασύνδεση δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως ενεργειακή υποδομή, αλλά και ως κρίσιμος κρίκος για τη σύνδεση της Ανατολικής Μεσογείου με την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Η Ελλάδα ως ενεργειακός κόμβος της Ανατολικής Μεσογείου
Σε συνδυασμό με τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις που προωθούνται στο Αιγαίο και τη νέα διασύνδεση Ελλάδας - Ιταλίας, η κυβέρνηση εκτιμά ότι η χώρα ενισχύει σταδιακά τον ρόλο της ως στρατηγικού ενεργειακού κόμβου. Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου, με τη συμμετοχή πλέον της Meridiam, θεωρείται ότι μπορεί να συμβάλει στην ενεργειακή ασφάλεια, στη διαφοροποίηση των πηγών και των οδεύσεων, αλλά και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Ευρώπης σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων. Για την Αθήνα, η συμφωνία αποτελεί ένα ακόμη βήμα στην προσπάθεια να αποκτήσει η ενεργειακή πολιτική σαφή στρατηγική και γεωπολιτική διάσταση, με την Ελλάδα να λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στα ηλεκτρικά συστήματα της Ανατολικής Μεσογείου και την ευρωπαϊκή αγορά.
