Στην ανάγκη προετοιμασίας απέναντι σε ένα δυσμενές ενδεχόμενο, με παράταση της σύγκρουσης, αύξηση του πληθωρισμού και επιβράδυνση της ανάπτυξης, αναφέρθηκε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Μιλώντας στο συνέδριο «Energy Transition Summit: East Med & Southeast Europe», σε συζήτηση με τον Ben Hall, Europe Editor των Financial Times, ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι οι κυβερνήσεις πρέπει να είναι έτοιμες να στηρίξουν τους πολίτες τους σε μια περίοδο αυξημένης πίεσης.
Όπως είπε, η Ελλάδα διαθέτει δημοσιονομικό χώρο, καθώς επιτυγχάνει πρωτογενή πλεονάσματα, κάτι που της επιτρέπει να παρεμβαίνει στοχευμένα όταν υπάρχουν ανάγκες.
Οι εξελίξεις στον πόλεμο ΗΠΑ - Ιράν
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκίνησε την τοποθέτησή του από τις εξελίξεις στον πόλεμο των ΗΠΑ με το Ιράν, κάνοντας λόγο για μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής και οικονομικής αναταραχής.
Τόνισε ότι δεν μπορεί να προβλέψει την πορεία των εξελίξεων, υπογραμμίζοντας όμως ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση στηρίζει σταθερά τη διπλωματική λύση.
Παράλληλα, ανέφερε ότι το Ιράν δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικό όπλο, ενώ έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη να αποκατασταθεί πλήρως η ελευθερία της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ.
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, οι δύο αυτές παράμετροι θα είναι καθοριστικές για οποιαδήποτε πιθανή συμφωνία ανάμεσα στο Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Η ενεργειακή ασφάλεια πρέπει να ληφθεί πιο σοβαρά»
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι οι εξελίξεις στο Στενό του Ορμούζ δείχνουν πως η Ευρώπη πρέπει να αντιμετωπίσει με πολύ μεγαλύτερη σοβαρότητα το ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας.
Όπως ανέφερε, η Ευρώπη διαθέτει πολιτική για την κλιματική αλλαγή, αλλά δεν είναι βέβαιο ότι έχει αντίστοιχα ολοκληρωμένη πολιτική για την ενεργειακή ασφάλεια. Πρόσθεσε μάλιστα ότι οι δύο στόχοι δεν συμβαδίζουν πάντα.
Ο κ. Μητσοτάκης προειδοποίησε ότι κάθε εβδομάδα κατά την οποία παραμένει κλειστό το Στενό του Ορμούζ αυξάνει την πίεση στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα. Όπως είπε, δεν πρέπει να θεωρηθεί ανεκτή μια τέτοια κατάσταση, ακόμη κι αν δεν υπάρχουν καθημερινά έντονες στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία
Ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι μια σοβαρή διαταραχή στον εφοδιασμό πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων δεν μπορεί να αφήσει ανεπηρέαστη καμία οικονομία.
Ανέφερε επίσης ότι η κατάσταση επηρεάζει όχι μόνο την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, αλλά και την Κίνα, καθώς η παγκόσμια οικονομία λειτουργεί πλέον σε ένα απόλυτα διασυνδεδεμένο περιβάλλον.
Παράλληλα, εκτίμησε ότι και ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει ισχυρό κίνητρο να δώσει προτεραιότητα στη διαπραγμάτευση, λόγω της πίεσης που προκαλούν οι τιμές της βενζίνης στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η θέση της Ελλάδας στα καύσιμα
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι η Ελλάδα είναι πλήρως αυτάρκης σε καύσιμα, συμπεριλαμβανομένων και των καυσίμων αεροσκαφών.
Όπως είπε, η χώρα διαθέτει ισχυρό διυλιστικό τομέα και αποτελεί σημαντικό εξαγωγέα πετρελαϊκών προϊόντων.
Ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι παραμένει βαθιά προσηλωμένος στην πράσινη μετάβαση, επισημαίνοντας όμως ότι τα ορυκτά καύσιμα εξακολουθούν να επηρεάζουν την Ευρώπη. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, μπορεί η Ευρώπη να θεωρεί πως έχει τελειώσει με τα ορυκτά καύσιμα, όμως εκείνα δεν έχουν ακόμη τελειώσει με την Ευρώπη.
Τουρισμός και αβεβαιότητα
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στις πιθανές επιπτώσεις της κρίσης στις αεροπορικές μετακινήσεις και στον τουρισμό.
Όπως είπε, η τουριστική περίοδος έχει ξεκινήσει πολύ καλά, ωστόσο κανείς δεν μπορεί να κάνει ασφαλείς προβλέψεις όσο διαρκεί η κρίση.
Εκτίμησε ότι αρκετοί ταξιδιώτες καθυστερούν τις κρατήσεις τους μέχρι να ξεκαθαρίσει η κατάσταση, εξέφρασε όμως την αισιοδοξία του ότι, εφόσον η κρίση επιλυθεί μέσα στις επόμενες εβδομάδες, θα υπάρξει μεγάλο κύμα κρατήσεων της τελευταίας στιγμής.
Στήριξη στα νοικοκυριά και αντιμετώπιση της ακρίβειας
Αναφερόμενος στα μέτρα στήριξης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπενθύμισε ότι η Ελλάδα παρενέβη στο πετρέλαιο κίνησης, καθώς αυτό επηρεάζει ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα και τροφοδοτεί άμεσα τον πληθωρισμό.
Πρόσθεσε ότι στηρίχθηκαν επίσης οι συνταξιούχοι και οι οικογένειες με παιδιά, αναγνωρίζοντας ότι το κόστος ζωής αποτελεί σήμερα το βασικότερο πρόβλημα για πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η ακρίβεια βρίσκεται στην κορυφή της κυβερνητικής ατζέντας, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι τα μέτρα πρέπει να είναι στοχευμένα και προσωρινά, ώστε να μην επιδεινώνουν τον πληθωρισμό.
Ανταγωνιστικότητα, μισθοί και δημοσιονομικός χώρος
Ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε ότι η ανταγωνιστικότητα είναι αναγκαία προϋπόθεση για την αντιμετώπιση της ακρίβειας.
Όπως είπε, χρειάζονται υψηλότεροι μισθοί, μεγαλύτερη παραγωγικότητα και περισσότερος δημοσιονομικός χώρος, ώστε να μπορούν οι κυβερνήσεις να στηρίζουν αποτελεσματικά τους πολίτες.
Παράλληλα, εκτίμησε ότι για πρώτη φορά, πιθανότατα μέσα στη χρονιά, η Ελλάδα δεν θα είναι πλέον η πιο υπερχρεωμένη χώρα στην Ευρώπη.
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε αυτή την εξέλιξη πολιτική παρακαταθήκη και υποχρέωση απέναντι στις επόμενες γενιές, τονίζοντας ότι η κυβέρνηση δεν πρόκειται να τη διακινδυνεύσει.
Ευρωπαϊκός δανεισμός και άμυνα
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι κάθε εθνική παρέμβαση πρέπει να κινείται εντός των ευρωπαϊκών κανόνων.
Για τον ευρωπαϊκό δανεισμό, υποστήριξε ότι δεν θα συμφωνούσε με μια γενικευμένη λύση για την αντιμετώπιση μιας οικονομικής κρίσης. Αντίθετα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο στοχευμένου ευρωπαϊκού δανεισμού για συγκεκριμένες προτεραιότητες.
Ως τέτοια προτεραιότητα ανέφερε την άμυνα, την οποία χαρακτήρισε κατεξοχήν ευρωπαϊκό δημόσιο αγαθό. Όπως είπε, εάν η Ευρώπη θέλει να είναι πιο φιλόδοξη στον τομέα αυτό, θα πρέπει να εξετάσει και κοινά χρηματοδοτικά εργαλεία.
Η Ελλάδα και η προστασία της ναυσιπλοΐας
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στον ρόλο της Ελλάδας στην προστασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα και η Ιταλία έχουν διαθέσει πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα.
Υπογράμμισε ότι η Ελλάδα, ως ανοιχτή οικονομία και κορυφαία ναυτιλιακή δύναμη, έχει άμεσο συμφέρον να προστατεύει την ελεύθερη ναυσιπλοΐα.
Πρόσθεσε ότι, εφόσον υπάρξει ειρηνευτική συμφωνία και σχετική απόφαση του ΟΗΕ για ειρηνευτική δύναμη στην περιοχή, η Ελλάδα θα είναι έτοιμη να συμμετάσχει.
Εξορύξεις, φυσικό αέριο και ανανεώσιμες πηγές
Ο πρωθυπουργός μίλησε και για τις έρευνες σε ελληνικά ύδατα για πιθανά κοιτάσματα, λέγοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα είναι θετική τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Ευρώπη.
Ανέφερε ότι η χώρα έχει ήδη πετύχει χαμηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς ανέπτυξε τις ανανεώσιμες πηγές και έχει γίνει εξαγωγέας ενέργειας.
Σύμφωνα με τον κ. Μητσοτάκη, η Ελλάδα θα μπορούσε να φτάσει σε ποσοστό 80% ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όμως το υπόλοιπο 20% θα πρέπει να καλύπτεται από άλλες πηγές.
Τόνισε ότι η Ελλάδα δεν εγκαταλείπει την πράσινη μετάβαση, αλλά επενδύει ταχύτατα και στην αποθήκευση ενέργειας, την οποία χαρακτήρισε κρίσιμη για τη χώρα.
Παράλληλα, σημείωσε ότι το φυσικό αέριο θα παραμείνει μέρος του ενεργειακού μείγματος για το ορατό μέλλον. Όπως είπε, εφόσον η Ελλάδα μπορεί να παράγει δικό της φυσικό αέριο, είναι προτιμότερο από το να πληρώνει για εισαγωγές.
Η ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας και οι διασυνδέσεις
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι η Ευρώπη δεν διαθέτει πραγματική ενιαία ενεργειακή αγορά, αλλά μια κατακερματισμένη αγορά ενέργειας.
Επισήμανε ότι δεν υπάρχουν επαρκείς διασυνδέσεις και ότι η ηλεκτρική ενέργεια δεν αντιμετωπίζεται ακόμη ως ευρωπαϊκός πόρος.
Ο πρωθυπουργός δήλωσε ένθερμος υποστηρικτής των επενδύσεων στα δίκτυα και στις υποδομές διασύνδεσης, σημειώνοντας ότι η τιμή του ηλεκτρισμού θα αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία όσο προχωρούν η ηλεκτροκίνηση και ο εξηλεκτρισμός της οικονομίας.
Συζήτηση και για την πυρηνική ενέργεια
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στην πυρηνική ενέργεια, την οποία χαρακτήρισε τη μόνη μακροπρόθεσμη εναλλακτική απέναντι στο φυσικό αέριο για τη βασική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Όπως είπε, έχει συσταθεί ομάδα εργασίας για να εξετάσει το μέλλον της πολιτικής πυρηνικής ενέργειας στην Ελλάδα.
Ξεκαθάρισε ότι δεν έχει ληφθεί καμία απόφαση και ότι πρόκειται για ένα σχέδιο δεκαετίας, όχι για κάτι που μπορεί να προχωρήσει άμεσα.
Παράλληλα, σημείωσε ότι το γεγονός πως η Ελλάδα μπορεί πλέον να συζητά με επιχειρήματα υπέρ και κατά της πυρηνικής ενέργειας αποτελεί σημαντική πρόοδο, σε σχέση με το παρελθόν όπου και μόνο η αναφορά της λέξης προκαλούσε έντονες αντιδράσεις.
