Σε μια συνεδρίαση με έντονο συμβολισμό και ιδιαίτερη βαρύτητα, η Βουλή των Ελλήνων υποδέχθηκε τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, ο οποίος, είκοσι επτά χρόνια μετά την πρώτη του ομιλία στην Ολομέλεια το 1999, απηύθυνε νέα ιστορική παρέμβαση ενώπιον του ελληνικού Κοινοβουλίου. Παρόντες στην Ειδική Συνεδρίαση ήταν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας, πολιτικοί αρχηγοί και εκπρόσωποι της πολιτειακής και πολιτικής ηγεσίας της χώρας.
Η ομιλία του Παναγιωτάτου κινήθηκε σε τρεις βασικούς άξονες: τη σημασία του Χριστιανισμού για τον σύγχρονο άνθρωπο, την ανάγκη ειρήνης σε μια εποχή πολέμων και αναταραχών, και τον κομβικό ρόλο του διαθρησκευτικού διαλόγου για τη συνύπαρξη των λαών. Από την πρώτη στιγμή, ο Οικουμενικός Πατριάρχης στάθηκε με ιδιαίτερη έμφαση στην προσφορά του ελληνικού πνεύματος στην ανθρωπότητα, μιλώντας με θαυμασμό για την ελευθερία, τη δημοκρατία, τον πολιτισμό, την παιδεία και τον ανθρωπισμό που δώρισε η αρχαία Ελλάδα στον κόσμο.
Παράλληλα, υπογράμμισε τη μεγάλη ιστορική και πνευματική σημασία της δημιουργικής συνάντησης ελληνισμού και χριστιανισμού, σημειώνοντας ότι τα υψηλότερα στοιχεία του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού ενσωματώθηκαν στη θεολογία και στη ζωή της Εκκλησίας. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην ελληνική γλώσσα, την οποία χαρακτήρισε μητρική γλώσσα του πνεύματος, γλώσσα του στοχασμού, της πίστης και της εκκλησιαστικής παράδοσης.
Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκε ο άνθρωπος και η αξία του. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης προειδοποίησε ότι η εποχή μας απειλείται από την τάση να αντιμετωπίζεται ο άνθρωπος ως μηχανή ή ως απλή βιολογική μονάδα, και επέμεινε ότι μόνο όταν ο άνθρωπος προσεγγίζεται ως πρόσωπο με απόλυτη και αναφαίρετη αξιοπρέπεια μπορεί να υπάρξει αληθινός σεβασμός στα δικαιώματά του. Η υποτίμηση των πνευματικών αξιών, τόνισε, δεν προστατεύει ούτε την ανθρώπινη αξιοπρέπεια ούτε τη φύση ούτε τη δικαιοσύνη.
Με ιδιαίτερη ένταση, ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος μίλησε για την ειρήνη, σημειώνοντας ότι ποτέ στην ιστορία δεν υπήρξε αυτονόητη κατάσταση, αλλά πάντοτε ήταν αποτέλεσμα αγώνα, θυσίας, γενναίων πρωτοβουλιών και προσήλωσης στη δικαιοσύνη. Στη σημερινή διεθνή συγκυρία, με την κρίση στη Μέση Ανατολή και τον συνεχιζόμενο πόλεμο στην Ουκρανία, το μήνυμα αυτό απέκτησε ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα.
Χαρακτηριστική ήταν η φράση του: «Η ειρήνη των λαών και των πολιτισμών είναι ανέφικτη άνευ της ειρήνης μεταξύ των θρησκειών»,
θέτοντας στο κέντρο του λόγου του την ανάγκη για διαθρησκευτική συνεργασία και για την ανάδειξη του ειρηνοποιητικού ρόλου των θρησκειών. Τόνισε ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο υποστηρίζει κάθε ειλικρινή ειρηνευτική πρωτοβουλία, ενώ ξεκαθάρισε ότι ο θρησκευτικός φανατισμός δεν αποτελεί έκφραση της αληθινής πίστης, αλλά έκπτωσή της.
Ο Παναγιώτατος επεσήμανε ακόμη ότι ο δημόσιος διεθνής λόγος κυριαρχείται από γεωπολιτικές αναλύσεις και συσχετισμούς ισχύος, την ώρα που το διεθνές δίκαιο και ο Καταστατικός Χάρτης του ΟΗΕ, που θεμελιώνονται στην ειρηνική επίλυση των διαφορών, παραμερίζονται ολοένα και περισσότερο. Γι’ αυτό, όπως είπε, η ανθρωπότητα έχει ανάγκη από μια σταθερή συναίνεση πάνω σε κοινές θεμελιώδεις αξίες, που να λειτουργεί ως βάση για τη συνύπαρξη και τη συνεργασία των ανθρώπων, πέρα από πολιτικές, θρησκευτικές και πολιτισμικές διαφοροποιήσεις.
Στην ομιλία του δεν έλειψε και η αναφορά στην προστασία του περιβάλλοντος, έναν τομέα στον οποίο το Οικουμενικό Πατριαρχείο έχει αναπτύξει διαχρονικά έντονη δράση. Ο Πατριάρχης συνέδεσε την οικολογική κρίση με το κυρίαρχο μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης, σημειώνοντας ότι οικονομική δραστηριότητα που δεν σέβεται τη δημιουργία δεν είναι αληθινή οικονομία αλλά «οικοανομία». Υπογράμμισε ότι χωρίς στροφή προς μια οικολογική οικονομία δεν υπάρχει μέλλον ούτε για την ανθρωπότητα ούτε για τη φύση.
Η παρουσία του στη Βουλή τιμήθηκε με την απονομή του Χρυσού Μεταλλίου της Βουλής των Ελλήνων από τον πρόεδρο του Σώματος, Νικήτα Κακλαμάνη. Κατά την προσφώνησή του, ο πρόεδρος της Βουλής αναφέρθηκε στο πολυσχιδές έργο του Οικουμενικού Πατριάρχη και στη διαχρονική προσφορά του ως πνευματικού ηγέτη που κράτησε ψηλά το λάβαρο της Ορθοδοξίας σε δύσκολες εποχές.
Η σημερινή ομιλία του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου καταγράφηκε ήδη ως μία από τις πιο σημαντικές θεσμικές και πνευματικές παρεμβάσεις των τελευταίων ετών. Και όχι μόνο γιατί πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο διεθνούς ανασφάλειας και γεωπολιτικών κρίσεων, αλλά και γιατί υπενθύμισε, με καθαρό και σταθερό λόγο, ότι η ειρήνη, ο άνθρωπος, η πίστη, ο διάλογος και η αλήθεια παραμένουν οι μόνες σταθερές πάνω στις οποίες μπορεί να οικοδομηθεί ένα πιο ανθρώπινο μέλλον.
Φέτος, άλλωστε, ο Παναγιώτατος συμπληρώνει 35 χρόνια πατριαρχικής διακονίας και 65 χρόνια ιερατικής πορείας, γεγονός που προσδίδει ακόμη μεγαλύτερο συμβολισμό στην παρουσία και στα λόγια του από το βήμα της εθνικής αντιπροσωπείας.
