Τη διατήρηση του κομβικού ρόλου της Ελλάδας στη Μεσόγειο επιδιώκει η ελληνική αντιπροσωπεία που συμμετέχει από την Τρίτη στις εργασίες της Συνόδου του ΝΑΤΟ.
Η Αθήνα βρίσκεται σε εγρήγορση και παρακολουθεί στενά τις κινήσεις της Άγκυρας, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον στη συνάντηση του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, με τον Ταγίπ Ερντογάν.
Το άνοιγμα Τραμπ προς την Τουρκία
Οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ την Τρίτη, σύμφωνα με τις οποίες η Ουάσιγκτον επανεξετάζει το ενδεχόμενο επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, έχουν βρεθεί στο επίκεντρο της Συνόδου του ΝΑΤΟ.
Η συζήτηση συνδέεται με την πιθανή άρση των κυρώσεων CAATSA, οι οποίες είχαν επιβληθεί λόγω της κατοχής από την Άγκυρα των ρωσικών πυραύλων S-400, που θεωρούνται ασύμβατοι με τα F-35.
Τουρκικό δημοσίευμα αναφέρει ότι η διαδικασία άρσης των CAATSA δεν απαιτεί νέα έγκριση από το Κογκρέσο, ούτε ψηφοφορία ή περίοδο αναμονής. Κατά την ίδια εκδοχή, αρκεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ να βεβαιώσει επισήμως ότι οι S-400 δεν λειτουργούν πλέον, ότι δεν βρίσκονται υπό τον έλεγχο της Τουρκίας ως ενεργό οπλικό σύστημα και ότι δεν θα υπάρξει στο μέλλον αντίστοιχη νέα αμυντική αγορά από τη Ρωσία.
Την ίδια ώρα, η δήλωση του Ταγίπ Ερντογάν ότι οι ΗΠΑ έχουν δεσμευτεί για την παράδοση πέντε F-35 δείχνει ότι οι σχετικές συζητήσεις βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο.
Η Τουρκία ως απαραίτητος εταίρος στο ΝΑΤΟ
Η στενή σχέση ΗΠΑ και Τουρκίας απασχολεί και τον ευρωπαϊκό Τύπο, με γαλλικό δημοσίευμα να επισημαίνει ότι η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα αναδεικνύει την υψηλή εκτίμηση που δείχνουν οι δυτικές χώρες προς τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Στο ίδιο δημοσίευμα σημειώνεται ότι η Τουρκία, από προβληματικός σύμμαχος, έχει εξελιχθεί σε απαραίτητο εταίρο εντός της Συμμαχίας, παρά τον ολοένα και πιο αυταρχικό χαρακτήρα του καθεστώτος Ερντογάν.
Το μήνυμα Μητσοτάκη για τον ρόλο της Ελλάδας
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος έφτασε την Τρίτη το απόγευμα στην Άγκυρα για να συμμετάσχει στο δείπνο των ηγετών, αναμένεται να αναδείξει τον σημαντικό ρόλο της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η ελληνική πλευρά εστιάζει στο ότι η Αθήνα αποτελεί ισχυρό και αξιόπιστο σύμμαχο του ΝΑΤΟ, με διαχρονική συνέπεια στις συμμαχικές της υποχρεώσεις.
Ένα από τα βασικά επιχειρήματα της Ελλάδας είναι ότι παρέμεινε πιστή στις δεσμεύσεις της απέναντι στην Ατλαντική Συμμαχία ακόμη και κατά τη διάρκεια της πολυετούς δημοσιονομικής κρίσης.
Οι ελληνικές αμυντικές επενδύσεις
Με βάση τα στοιχεία του ΝΑΤΟ, η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των αμυντικών επενδύσεων, καθώς συγκαταλέγεται στις πέντε χώρες-μέλη που έχουν ήδη υπερβεί το όριο του 3,5% του ΑΕΠ για αμυντικές δαπάνες με ορίζοντα το 2026.
Η στρατηγική αυτή ενισχύεται από το 12ετές πρόγραμμα αναβάθμισης των Ενόπλων Δυνάμεων, ύψους 25 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Η θέση της Αθήνας για τα F-35 της Τουρκίας
Για τη δήλωση Τραμπ σχετικά με την άρση των περιορισμών που θα μπορούσε να επιτρέψει στην Τουρκία να αποκτήσει F-35, η Αθήνα έχει ήδη τοποθετηθεί μέσω του Γιώργου Γεραπετρίτη στη Βουλή.
Ο υπουργός Εξωτερικών ξεκαθάρισε ότι οποιαδήποτε αλλαγή στάσης των ΗΠΑ απέναντι στην Τουρκία προσκρούει στους περιορισμούς των νόμων του Κογκρέσου.
Όπως υπενθύμισε, για να αρθούν οι συγκεκριμένοι περιορισμοί απαιτείται νέα απόφαση του νομοθετικού αυτού Σώματος, κάτι που δεν θεωρείται δεδομένο.
Παράλληλα, η ελληνική πλευρά επισημαίνει ότι, σε αντίθεση με την Τουρκία που επιδιώκει να προμηθευτεί τα F-35, η Ελλάδα βρίσκεται ήδη ενταγμένη στο πρόγραμμα, γεγονός που αποτυπώνει και τους ισχυρούς δεσμούς Αθήνας και Ουάσιγκτον.
Χωρίς διμερή συνάντηση Μητσοτάκη - Ερντογάν
Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν φαίνεται να βρίσκονται στο καλύτερο σημείο τους στην παρούσα συγκυρία.
Ενδεικτικό του κλίματος είναι ότι, παρά τις προσπάθειες των προηγούμενων ημερών, δεν κατέστη τελικά δυνατό να οριστεί διμερής συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ταγίπ Ερντογάν στο περιθώριο της Συνόδου του ΝΑΤΟ.
Οι αποφάσεις της τελευταίας ημέρας
Σήμερα, τελευταία ημέρα της Συνόδου του ΝΑΤΟ, αναμένονται ουσιαστικές συζητήσεις και διαβουλεύσεις μεταξύ των ηγετών των 32 χωρών-μελών.
Στην κοινή συνεδρίαση, οι ηγέτες αναμένεται να τοποθετηθούν σε όλα τα βασικά ζητήματα, με στόχο την έκδοση κοινής δήλωσης.
Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών αναμένονται οι δηλώσεις των ηγετών, από τις οποίες θα φανεί ο βαθμός συνοχής των κρατών-μελών και οι συσχετισμοί που θα διαμορφώσουν την επόμενη ημέρα στη Συμμαχία.
