Την έναρξη των διαδικασιών για τη Συνταγματική αναθεώρηση αναμένεται να ανακοινώσει σήμερα ο Κυριάκος Μητσοτάκης, θέτοντας το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθεί η Νέα Δημοκρατία, το χρονοδιάγραμμα της συζήτησης και των κοινοβουλευτικών βημάτων, καθώς και τους βασικούς στόχους των αλλαγών που θα προτείνει.
Στο Μέγαρο Μαξίμου θεωρούν ότι μέσω της αναθεώρησης μπορεί να διαμορφωθεί η πολιτική ατζέντα στο πεδίο των μεταρρυθμίσεων για την επόμενη δεκαετία, αναδεικνύοντας παράλληλα τις προτάσεις όλων των κομμάτων για κρίσιμα ζητήματα. Σύμφωνα με κυβερνητικές εκτιμήσεις, η συζήτηση αυτή θα αποτελέσει και ένα πεδίο «δοκιμασίας», καθώς θα απαιτήσει καθαρές απαντήσεις για το πώς βλέπει κάθε πολιτική δύναμη το μέλλον της χώρας και ποιο θεσμικό πλαίσιο θεωρεί αναγκαίο.
Η πρόταση της Ν.Δ. αναμένεται να κινηθεί στη γραμμή που είχε παρουσιαστεί ήδη από το 2018. Την εποπτεία της διαδικασίας θα έχει ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, ενώ εισηγητής της Ν.Δ. στην Επιτροπή της Βουλής που αναμένεται να συγκροτηθεί θα είναι ο Ευριπίδης Στυλιανίδης.
Παράλληλα, η διαδικασία της αναθεώρησης αναμένεται να δοκιμάσει και τα όρια της συναίνεσης στο πολιτικό σύστημα. Για την αναθεώρηση ενός άρθρου απαιτούνται 180 ψήφοι είτε στην παρούσα είτε στην επόμενη Βουλή, όπου και ολοκληρώνεται η διαδικασία. Στο κυβερνητικό επιτελείο εκτιμούν ότι η συναίνεση από την αντιπολίτευση θα είναι δύσκολη ακόμη και σε πεδία όπου υπάρχει κοινή αντίληψη για την ανάγκη αλλαγών. Πρώτος συνομιλητής της Ν.Δ. αναμένεται να είναι το ΠΑΣΟΚ, με την κυβέρνηση να επισημαίνει πως, ως αξιωματική αντιπολίτευση, έχει και θεσμική ευθύνη στη συγκεκριμένη συζήτηση.
Οι βασικές κατευθύνσεις που θέτει η Ν.Δ.
Οι θέσεις που προβάλλει η Νέα Δημοκρατία συνοψίζονται σε βασικούς άξονες, όπως:
- καθιέρωση σταθερού εκλογικού κύκλου,
- εκσυγχρονισμός του κράτους με εγγυήσεις κατά της γραφειοκρατίας, της πολυνομίας και της κακονομίας,
- θεσμικές προβλέψεις που ενισχύουν την αναπτυξιακή προοπτική με σταθερό φορολογικό και επενδυτικό περιβάλλον,
- ενίσχυση της αυτονομίας των δημόσιων πανεπιστημίων και δυνατότητα ίδρυσης ιδιωτικών,
- ουσιαστική αξιολόγηση και αξιοκρατία σε όλα τα επίπεδα της δημόσιας διοίκησης,
- εξέταση του ενδεχομένου συνταγματικής υποχρέωσης κοστολόγησης των προγραμμάτων των κομμάτων.
Τα άρθρα που μπαίνουν στο επίκεντρο
Στο επίκεντρο της αναθεωρητικής ατζέντας αναμένεται να βρεθούν συγκεκριμένα άρθρα του Συντάγματος, όπως:
- Άρθρο 16: κεντρική πρόταση για άρση του κρατικού μονοπωλίου στην ανώτατη εκπαίδευση και δυνατότητα ίδρυσης μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων.
- Άρθρο 30: αλλαγές στην εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας, με πρόβλεψη για μία και μοναδική θητεία διάρκειας έξι ετών.
- Άρθρο 103: αναθεώρηση της διάταξης περί μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων, με στόχο την εισαγωγή συστημάτων αξιολόγησης και τη σύνδεση της παραμονής στο Δημόσιο με την αποδοτικότητα.
- Άρθρο 86 (περί ευθύνης υπουργών): περαιτέρω αλλαγές στο καθεστώς ποινικής ευθύνης των μελών της κυβέρνησης, ώστε να προσεγγίσει τη μεταχείριση των απλών πολιτών.
- Άρθρο 53: καθιέρωση σταθερής ημερομηνίας διεξαγωγής βουλευτικών εκλογών ανά τετραετία, με πρόβλεψη αυτοδιάλυσης της Βουλής μόνο με απόφαση που λαμβάνεται από την απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των βουλευτών.
- Άρθρα 89 και 90: αλλαγές στον τρόπο επιλογής της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων για ενίσχυση της ανεξαρτησίας τους, καθώς και απαγόρευση συμμετοχής δικαστικών λειτουργών στην κυβέρνηση ή σε πολιτικές θέσεις για τρία χρόνια μετά την αποχώρησή τους.
- Άρθρο 24: ενίσχυση της συνταγματικής προστασίας των δασών και του φυσικού περιβάλλοντος, με προσαρμογή στις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης.
