Η τοπική κοινωνία παραμένει σοκαρισμένη από τον ξαφνικό θάνατο της 34χρονης Λένας Σαμαρά, κόρης του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά από επιληπτική κρίση.
Η νεαρή γυναίκα μεταφέρθηκε εσπευσμένα στο νοσοκομείο λόγω επιληπτικής κρίσης και λίγες ώρες αργότερα κατέληξε από ανακοπή καρδιάς. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) εξηγεί τι είναι η επιληψία και πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, η επιληψία είναι μία από τις πιο συχνές νευρολογικές παθήσεις, με συμπτώματα που διαφοροποιούνται ανά ασθενή.
Η "άγνωστη" νόσος της επιληψίας
Η επιληψία εκτιμάται ότι πλήττει παγκοσμίως πάνω από 50 εκατομμύρια ανθρώπους. Το 70% αυτών των ασθενών μπορεί να ελέγξει την πάθηση με κατάλληλη διάγνωση και φαρμακευτική αγωγή. Για όσους δεν ανταποκρίνονται καλά στα φάρμακα, η χειρουργική επέμβαση μπορεί να αποτελέσει μια αποτελεσματική λύση, σύμφωνα με το iatropedia.gr.Μάλιστα, οφείλεται σε διαταραχές στην ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκεφάλου, που προκαλούν επεισόδια ανεξέλεγκτων κινήσεων. Αυτές μπορεί να επηρεάζουν είτε συγκεκριμένα μέρη του σώματος (μερική επιληψία) είτε ολόκληρο το σώμα (γενικευμένη επιληψία). Τα επεισόδια αυτά ονομάζονται επιληπτικοί σπασμοί.
Συχνά συνοδεύονται από άλλα συμπτώματα, όπως:
- Απώλεια συνείδησης ή επίγνωσης
- Διαταραχές στις αισθήσεις (όραση, ακοή, γεύση)
- Διαταραχές της ψυχικής διάθεσης ή των νοητικών δεξιοτήτων
Οι πάσχοντες τείνουν επίσης να έχουν περισσότερα σωματικά συμπτώματα, όπως κατάγματα ή μώλωπες που σχετίζονται με τη νευρολογική πάθηση. Μπορεί επίσης να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να εκδηλώσουν αγχώδεις διαταραχές ή κατάθλιψη.
Τι είναι οι επιληπτικοί σπασμοί
Οι επιληπτικοί σπασμοί διαφέρουν σημαντικά τόσο από άτομο σε άτομο όσο και στον ίδιο τον ασθενή, όσον αφορά τη διάρκεια και τη σοβαρότητά τους. Επίσης, η συχνότητά τους μπορεί να ποικίλει, από μία φορά τον χρόνο έως και πολλές φορές την ημέρα. Ένας μόνο επιληπτικός σπασμός δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάποιος πάσχει από επιληψία. Εκτιμάται ότι περίπου το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού έχει εμφανίσει τουλάχιστον έναν τέτοιο σπασμό κάποια στιγμή στη ζωή του. Η διάγνωση της επιληψίας τίθεται όταν ένα άτομο έχει υποστεί δύο ή περισσότερους επιληπτικούς σπασμούς χωρίς εμφανή λόγο.
Τι προκαλεί την επιληψία και τι πυροδοτεί τις κρίσεις
Σε περίπου το 50% των περιπτώσεων, η αιτία της επιληψίας παραμένει άγνωστη. Στις υπόλοιπες, μπορεί να σχετίζεται με δομικές, γενετικές, λοιμώδεις, μεταβολικές ή ανοσολογικές αιτίες. Παραδείγματα περιλαμβάνουν:
- Σοβαρό τραυματισμό στο κεφάλι
- Εγκεφαλικό επεισόδιο που μειώνει την παροχή οξυγόνου στον εγκέφαλο
- Λοιμώξεις όπως μηνιγγίτιδα ή εγκεφαλίτιδα
- Βλάβες στον εγκέφαλο που προέρχονται από περιγεννητικά αίτια (π.χ. χαμηλό βάρος γέννησης, έλλειψη οξυγόνου ή τραυματισμός κατά τον τοκετό)
- Συγγενείς ανωμαλίες ή γενετικές διαταραχές που επηρεάζουν τη δομή του εγκεφάλου
- Ορισμένα γενετικά σύνδρομα
- Όγκος στον εγκέφαλο
Επιπλέον, υπάρχουν παράγοντες που μπορούν να προκαλέσουν την ενεργοποίηση μιας επιληπτικής κρίσης. Όπως αναφέρουν ειδικοί από την Cleveland Clinic στο Οχάιο, μερικοί από αυτούς είναι:
- Το στρες
- Προβλήματα ύπνου (π.χ. το να μην κοιμηθεί καλά ή αρκετά ο πάσχων, η υπερβολική κόπωση, ο ταραγμένος ύπνος, διαταραχές ύπνου όπως η υπνική άπνοια)
- Η κατανάλωση ή η διακοπή του αλκοόλ
- Ορμονικές αλλαγές, ακόμα και κατά την έμμηνο ρύση (περίοδος)
- Ένας πυρετός ή μία ασθένεια
- Τα φώτα που αναβοσβήνουν
- Η απρόσεκτη διατροφή (π.χ. ανθυγιεινή, χωρίς αρκετά υγρά ή θρεπτικά συστατικά, παράλειψη γευμάτων)
- Έντονη σωματική καταπόνηση
- Κατανάλωση ορισμένων τροφίμων (π.χ. η καφεΐνη είναι συχνός εκλυτικός παράγοντας)
- Η αφυδάτωση
- Η λήψη ορισμένων φαρμάκων (π.χ. για το κρυολόγημα ή τις αλλεργίες)
- Η παράλειψη κάποιας δόσης από τα αντιεπιληπτικά φάρμακα
Πότε κρίνεται αναγκαίος ο ιατρικός έλεγχος
Σε έναν ασθενή με γνωστή επιληψία, είναι σημαντικό να γίνει άμεση μεταφορά στο νοσοκομείο όταν ένας επιληπτικός σπασμός διαρκεί περισσότερο από 5 λεπτά ή αν παρουσιάσει μία σειρά επιληπτικών σπασμών χωρίς να συνέρχεται στο μεσοδιάστημα. Άμεση ιατρική συμβουλή χρειάζεται και όποιος εκδηλώνει επιληπτικό σπασμό για πρώτη φορά στη ζωή του, είτε τον αντιλαμβάνεται ο ίδιος είτε ο περίγυρός του.
Οι επιληπτικοί σπασμοί μπορεί να οδηγήσουν σε σοβαρούς σωματικούς τραυματισμούς. Υπάρχουν επίσης ορισμένες απειλητικές για τη ζωή καταστάσεις που σχετίζονται με την επιληψία. Αυτές είναι:
Η επιληπτική κατάσταση (status epilepticus):
Η επιληπτική κατάσταση είναι ένας μακροχρόνιος (5 έως 30 λεπτά) επιληπτικός σπασμός ή σπασμοί που εκδηλώνονται ο ένας μετά τον άλλο, χωρίς επαρκές διάστημα μεταξύ τους ώστε να αναρρώνει ο πάσχων. Πρόκειται για μία επείγουσα κατάσταση που χρειάζεται επειγόντως θεραπείας στο νοσοκομείο. Η θεραπεία μπορεί να συνίσταται σε φάρμακα, οξυγόνο και ενδοφλέβια χορήγηση υγρών. Αν παραστεί ανάγκη, ο ασθενής μπορεί να μπει σε τεχνητό κώμα.
Ο αιφνίδιος, ανεξήγητος θάνατος από επιληψία (SUDEP)
Ο αιφνίδιος, ανεξήγητος θάνατος από επιληψία (SUDEP) είναι μία σπάνια κατάσταση. Κατ’ αυτήν, κατά τα άλλα υγιείς, νέοι έως μεσήλικες άνθρωποι με επιληψία, πεθαίνουν δίχως σαφή αιτία. Οι ασθενείς συχνά πεθαίνουν τη νύχτα ή στη διάρκεια του ύπνου. Οι επιστήμονες εικάζουν ότι στην εκδήλωσή του μπορεί να παίζουν ρόλο:
Καρδιακές αρρυθμίες (οι επιληπτικοί σπασμοί μπορεί να προκαλέσουν σοβαρή καρδιακή αρρυθμία ή ανακοπή καρδιάς)
Δυσκολίες στην αναπνοή
Η εισπνοή εμέτου
Ο επηρεασμός από την επιληπτική κρίση των κέντρων της αναπνοής και του καρδιακού παλμού στον εγκέφαλο
Υπολογίζεται ότι 1 στους 1.000 ασθενείς με επιληψία πεθαίνουν ετησίως από SUDEP. Είναι η κύρια αιτία θανάτου ασθενών με μη ελεγχόμενες επιληπτικές κρίσεις. Για την πρόληψή του συνιστάται καταγραφή και αποφυγή των εκλυτικών παραγόντων των κρίσεων, συνεπής λήψη των αντιεπιληπτικών φαρμάκων και υγιεινή ζωή.Υπολογίζεται ότι ο κίνδυνος πρόωρου θανάτου στους πάσχοντες από επιληψία είναι τριπλάσιος απ’ ό,τι στον γενικό πληθυσμό.
